Auteur: Gerard Oldenhof

Albert Heijn, de supermarkt met het grootste biologische assortiment, wil zijn positie als marktleider in ‘biologisch’ verder versterken. Het omzetaandeel voor aardappelen, groente en fruit moet groeien naar 10% in 2026, een groei van 25% ten opzichte van 2023.

Albert Heijn breidt het biologisch assortiment voortdurend uit en wil voor alle dagelijkse boodschappen een biologisch alternatief bieden. Voor een groeiend aantal producten wordt alleen nog de biologische variant verkocht. Op de website van Albert Heijn legt CEO Marit van Egmond uit: ”Naast een ruim aanbod van biologische producten, willen we vanuit onze missie om ‘Samen beter eten bereikbaar maken. Voor iedereen.’ de keuze voor biologisch nog makkelijker en voordeliger maken. Zo stimuleren en inspireren we onze klanten om lekker te koken met biologische producten. Hiermee zorgen we voor een flinke groei in de consumptie van biologische producten en biologische landbouw.”

Op dit moment hebben in totaal 1441 veehouders een aanvraag ingediend voor de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Lbv-plus, zo blijkt uit de rapportage van RVO.. De meeste aanvragen komen van varkens- en melkveebedrijven (respectievelijk 552 en 398 aanvragen). Voor de Lbv-plus regeling is voor 702 aanvragen is al een beslissing genomen, 651 zijn toegekend en 51 afgewezen. Voor de Lbv regeling zijn 640 beslissingen genomen: 574 zijn toegekend en 76 afgewezen. Concreet hebben nu 477 veehouders besloten om daadwerkelijk te stoppen met hun bedrijven. Bedrijven kunnen zich tot en met 29 december van dit jaar nog aanmelden voor de Lbv-plus regeling.

 

In opdracht van het ministerie van LVVN heeft Wageningen Economic Research onderzoek gedaan naar de bijdrage van topkeurmerken aan de milieu-impact van voedselproducten. Daarnaast is gekeken hoe deze impact gemeten kan worden. Uit het onderzoek blijkt dat topkeurmerken (zoals het EU keurmerk (‘groene blaadje’), EKO, Fairtrade, Demeter, Beter Leven) vaak beter scoren op milieu-indicatoren. Deze conclusie werd getrokken na bestudering van  beschikbare (milieu)impactstudies van keurmerkorganisaties, beleidsstudies en data uit het BIN (Bedrijveninformatienet).

Biologische bedrijven deden het op bijna alle milieu-indicatoren beter dan gangbaar, met uitzondering van broeikasgasemissies in de melkveehouderij (in kg CO2-eq per kg standaard meetmelk). Door het extensieve karakter van de biologische melkveehouderij wordt die emissie over een relatief lagere hoeveelheid melk berekend en uitgedrukt. Per hectare scoort de biologische melkveehouderij echter ook aanmerkelijk beter, zo bleek al uit een eerder rapport van Wageningen University & Research. De indicatoren waarop de biologische bedrijven beter scoren zijn:
– Aandeel blijvend grasland (%), Aandeel eiwit van eigen bedrijf (%), Stikstof bodemoverschot (kg per ha), Ammoniakemissies (kg per ha) voor de melkveehouderij.
– Stikstof toepassing (kg per ha), Stikstofbodemoverschot (kg per ha), Irrigatie (m3 per ha), Gewasbescherming (werkzame stof per ha), Milieubelasting bodem (MBP per ha), Milieubelasting
grondwater (MBP per ha), Milieubelasting water (MBP per ha), Milieubelasting totaal (MBP per ha) voor consumptieaardappelen.

Biologische kaasmakerij Aurora heeft besloten zich om te vormen naar een coöperatie. Ook zoekt het bedrijf investeerders door de uitgifte van aandelen via het platform Broccoli. Het streven is om op die manier €1,8 miljoen op te halen. Aurora, gevestigd in Kranenburg net over de grens met Duitsland, betrekt haar melk van Nederlandse en Duitse boeren. Het familiebedrijf van de familie Ten Dam is in 1980 opgericht. Het bedrijf groeide de laatste jaren en wil nu investeren in marketing, automatisering, opslag, herfinanciering en verduurzaming.

Op Biojournaal licht Manon ten Dam toe waarom het bedrijf deze stap zet: “Deze nieuwe coöperatieve vorm geeft ons de mogelijkheid om ook andere mensen bij ons bedrijf te betrekken. Alleen samen kunnen we echt het verschil maken. We zien dit als een mooie volgende stap. We hebben al twee generaties binnen het bedrijf en dit wordt de derde. De aandeelhouders brengen ook geld mee waarmee wij nieuwe investeringen kunnen doen. Banken geven tegenwoordig steeds moeilijker leningen en wij willen wel vooruit met ons bedrijf. Dat willen we op deze manier doen. Met een minimale investering van 1.000 euro kan men al deel uitmaken van de coöperatie en samen met ons werken aan een blijvende impact op de zuivelmarkt.”

 

Het kabinet haalt een streep door het Nationaal Programma Landelijk Gebied, zo werd bekend in diverse media verwijzend naar geluiden uit ‘Haagse kringen’. De gebiedsgerichte aanpak, waarbij provincies met lokale partijen aan de slag zouden gaan om in het landelijk gebied te werken aan gezonde natuur, schoon water en schone lucht, wordt ingewisseld voor een nog niet bekend gemaakte andere aanpak van de vraagstukken. Tijdens het EKO-event benadrukte De Natuurweide-voorzitter Sybrand Bouma dat de inzet van De Natuurweide, voor een gezonde groei van de biologische melkveesector en de biologische consumptie, onverminderd door gaat. Naast de steun aan de groei van het EKO-keurmerk komt dat ook naar voren in de actieve en intensieve bijdrage aan de Pilot BioMonitor, de Regiegroep opschaling biologische zuivel en rundvlees en alle andere platformen waar, samen met ketenpartners, wordt gewerkt aan groei van ‘biologisch’.

Op dezelfde dag ontving Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, het eindverslag van de strategische dialoog over de toekomst van de landbouw in de EU. Doel van deze dialoog, die begin dit jaar is gestart, is om te komen tot een gedeelde visie over de landbouw in de EU. Belanghebbenden uit de hele agrarische voedselketen, waaronder landbouwers, coöperaties, agrovoedingsbedrijven en plattelandsgemeenschappen, niet-gouvernementele organisaties en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, financiële instellingen en de academische wereld gingen met elkaar in gesprek over de uitdagingen en kansen die de Europese landbouw kent:
– Hoe kunnen we onze boeren, en de plattelandsgemeenschappen waarin ze leven, een beter perspectief bieden, met inbegrip van een redelijke levensstandaard?
– Hoe kunnen we de landbouw ondersteunen binnen de grenzen van onze planeet en haar ecosysteem?
– Hoe kunnen we beter gebruik maken van de enorme kansen die kennis en technologische innovatie bieden?
– Hoe kunnen we een rooskleurige en bloeiende toekomst voor het Europese voedselsysteem bevorderen in een concurrerende wereld?

Biologische landbouw wordt in het rapport benoemd als het enige Europees wettelijk vastgelegde duurzame teeltsysteem dat al decennialang positieve bijdragen levert aan milieu, klimaatbescherming en herstel. IFOAM Europa nam deel aan de dialoog als vertegenwoordiger van de biologische sector.

In het eindverslag worden tien aanbevelingen genoemd die moeten bijdragen aan de transitie, die leidt tot landbouwvoedselsystemen die veerkrachtiger, duurzamer,
competitiever, winstgevender en rechtvaardiger zijn:
1. De tijd voor verandering is nu.
2. Samenwerking en dialoog in de voedselwaardeketen zijn cruciaal.
3. Beleidsmaatregelen moeten coherent zijn en krachtige, stimulerende omgevingen creëren op basis van vruchtbare synergieën.
4. Voedsel- en landbouwproductie spelen een strategische rol in de nieuwe geopolitieke context als een essentieel onderdeel van de Europese veiligheid.
5. De rol van jongeren in de landbouw en plattelandsgebieden en de diversiteit van Europese voedsel- en landbouwsystemen zijn een belangrijk bezit.
6. Economische, ecologische en sociale duurzaamheid kunnen elkaar versterken.
7. Markten moeten duurzaamheid en waardecreatie in de hele keten stimuleren en externaliteiten (kosten en opbrengsten van derden die daar weinig of geen invloed op hebben) beter internaliseren.
8. De kansen van technologie en innovatie moeten worden benut om de transitie naar duurzamere agrovoedingssystemen te ondersteunen.
9. De verschuiving naar evenwichtige diëten die gezonder en duurzamer zijn, is essentieel voor een succesvolle transitie.
10. Aantrekkelijke plattelandsgebieden zijn van cruciaal belang voor voedselzekerheid, de toekomstige levensvatbaarheid van de samenleving en de liberale democratie.

Op woensdag 4 september organiseerde EKO een evenement waarop de positionering van het EKO keurmerk als  ‘biologische kwaliteit uit Nederland’ werd gepresenteerd. In deze positionering is het element ‘uit Nederland’ een belangrijk element. Voorzitter van EKO, Douwe Monsma, benadrukte in zijn welkomstwoord de waarde die de Nederlandse afkomst van producten heeft voor de consument: “We zijn in 2022 met een frisse wind aan de slag gegaan om ‘biologisch’ beter op de kaart te zetten. Met de Nederlandse afkomst van producten als extra meerwaarde voor de consument en zakelijke afnemers. Door te kiezen voor biologisch uit Nederland, draag je bij aan een betere leefomgeving in Nederland.”

Bavo van den Idsert, EKO-directeur, onderstreepte die woorden met cijfers: “Uit onderzoek van Blauw Research bleek dat de helft van de consumenten bij verse producten waarde hecht aan de afkomst uit Nederland. Voor vlees, zuivel en eieren ligt dat zelfs nog iets hoger. Ook in landen met grotere marktaandelen voor biologisch, zoals Duitsland, Frankrijk en Denemarken, blijkt dat de toevoeging van de lokale component in de vorm van een keurmerk, iets toevoegt aan het biologische keurmerk.”

Tijdens het evenement ondertekenden 20 bedrijven het EKO-ketenconvenant. Namens De Natuurweide ondertekende voorzitter Sybrand Bouma het convenant: “Met EKO pakken we als sector de handschoen op om te werken aan de groei van biologisch naar 15%. We hebben in Nederland als biologische sector veel goeds te bieden: bevlogen ondernemers, mooie producten. Met in de biologische melkveehouderij normen die verder gaan dan de Europese. Met het EKO-keurmerk kunnen we als gezamenlijke biologische keten veel meer ruchtbaarheid geven aan de waarde van lokaal produceren. Daarmee dragen we bij aan het halen van diverse doelstellingen op gebied van onder andere natuur, klimaat, water en biodiversiteit. Dus ondertekenen wij het EKO-ketenconvenant graag.”

De Landelijke verplaatsingsregeling veehouderij met piekbelasting (LVVP) is gepubliceerd in de Staatscourant. De regeling wordt op 6 januari 2025 opengesteld en is bedoeld voor veehouderijen nabij Natura 2000-gebieden die zijn aangemerkt als ‘piekbelaster’.  De regeling geldt voor alle soorten dierhouderijen en staat open  tot en met 30 november 2027. Aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld, tot het budget van €90 miljoen  is opgemaakt.

Bedrijven kunnen verplaatsen binnen Nederland of naar een ander land in de Europese Unie, zolang de nieuwe locatie niet valt onder de aanpak piekbelasting. Verhuizing van gebouwen, voorzieningen en dieren worden voor 100% vergoed. Dat geldt ook voor overname of (vervangende) nieuwbouw op de nieuwe locatie. Voor een haalbaarheidsonderzoek vooraf kunnen bedirjven maximaal €50.000 krijgen.

Voor piekbelasters is ook een innovatieregeling beschikbaar. Deze loopt van 21 oktober 2024 tot 8 januari 2025. In totaal is €60 miljoen beschikbaar voor technieken die de ammoniakuitstoot verminderen of brandveiligheid vergroten. Voor melkveehouders staat alleen de Lelysphere op de lijst van te subsidiëren technieken.

 

 

Woensdag 4 september vindt op de locatie ‘De Beleving’ in Zeewolde het EKO-event plaats.  Met een inspirerend programma, lekkere biologische hapjes en een netwerkborrel. De nieuwe EKO-promotiecampagne wordt uit de doeken gedaan en de influencers die EKO gaan uitdragen, stellen zich aan u voor. Ook wordt het EKO-convenant ondertekend door een groep organisaties die de biologische kwaliteit uit Nederland in de schijnwerpers gaan zetten. Meer informatie via deze link.

Milieu Centraal lanceert een campagne om consumenten te wijzen op de Keurmerkenwijzer. Dit online hulpmiddel helpt consumenten om te begrijpen waar een keurmerk voor staat. Voor veel consumenten is in de overvloed aan keurmerken moeilijk te onderscheiden in hoeverre een keurmerk aansluit op de thema’s die een consument van belang vindt. Biojournaal meldt dat onderzoek, uitgevoerd door Motivaction in opdracht van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal en SMK (Stichting Milieukeur), blijkt dat 33% van de consumenten betrouwbare en onafhankelijke duurzaamheidskeurmerken niet kan onderscheiden van neplogo’s of valse claims. Van de bevraagde groep consumenten blijkt 70% geïnteresseerd in meer informatie over duurzaamheidskeurmerken, bijvoorbeeld over de betrouwbaarheid en de toetsing van het keurmerk.

Tegelijkertijd lanceert Milieu Centraal een filmpje met Jasper de ‘keurmerkenpadvinder’. Lees meer over de Keurmerkenwijzer op de website van Milieu Centraal.

Het aantal biologische koeien in België is vorig jaar, na jaren van toename, gedaald. Wel groeide de hoeveelheid geleverde biologische melk. Dat meldt Ekoland.

De Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie raamt de krimp van de biologische melkveestapel op 5,1%. In Vlaanderen daalde ook de aanvoer van biologische melk, met 3,6%, terwijl deze in Wallonië toenaam met 8,3%. Over heel België was sprake van een volumegroei in biologische melk van 4%. In 2023 daalde de melkprijs voor biologische melk met 5 procent tot 54,14 cent per liter. In de eerste vier maanden van 2024 is een verder daling van de biologische melkprijs te zien, naar een niveau van net boven de 52 cent per liter.

In België zijn vraag naar en aanbod van biologische melk min of meer in evenwicht, zo is te lezen op Nieuwe Oogst. Paul Verbeken van BioForum is optimistisch over de biologische markt. ‘Biomelk had het moeilijk in 2022, maar vanaf 2023 zien we de situatie weer verbeteren. Dat herstel heeft alleen zijn tijd nodig. De markt heeft het moeilijk gehad, wat maakt dat vorig jaar enkele bedrijven zijn gestopt. Maar we zien de situatie herstellen.’