In de vorige week gepubliceerde Kamerbrief met de stikstofplannen besteedt het Kabinet ook aandacht aan het stimuleren van de productie en consumptie van biologische producten. Een balans tussen de groei van zowel vraag als aanbod wordt onderstreept om gezonde marktverhoudingen te waarborgen. Biologische landbouw wordt als een van de ontwikkelpaden genoemd in de zonering rond […]

Het langverwachte stikstofplan is in Den Haag gepresenteerd. Het doel is een emissiereductie van 42 tot 46% in de landbouw en van 50% in industrie en mobiliteit. In vijftien zones van een kilometer rond kwetsbare Natura 2000-gebieden moet de stikstofuitstoot met meer dan 60% omlaag. Rond 85 andere Natura 2000-gebieden komt een beperkte zonering van […]

Tijdens een netwerkbijeenkomst op de KNVB-Campus in Zeist deelde Koe en Eiwit vorige week de resultaten van vier jaar werken aan verlaging van ruw eiwit in het rantsoen door melkveehouders. De opgedane kennis, tools en werkwijzen worden ontsloten via het Convenant Verlagen ruw eiwit rantsoenen melkveebedrijven (Convenant Voerspoor). Het convenant is een initiatief van organisaties […]

De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) start deze zomer een pilot om inzicht te krijgen in gebieden die weinig natuurlijke beschutting bieden voor weidedieren. Een eerste analyse analyse vindt plaats aan de hand van digitale geografische gegevens. In gebieden die een hoger risico vormen worden vervolgens drones ingezet om te beoordelen of vee onbeschut […]

In het voorwoord van het recent gepubliceerde jaarverslag benadrukt directeur Ilse Geijzendorffer van het Louis Bolk Instituut (LBI) het belang van onderzoek en advies op gebied van biologische landbouw en duurzame vormen van landbouw. Deze andere manieren van bedrijfsvoering moeten meer het ‘nieuwe normaal’ worden geeft ze aan: “Samen met onze partners en opdrachtgevers hebben […]

Na het kabinetsoverleg over de later deze maand te verwachte stikstofplannen, kwam de NOS met een overzicht van de beoogde maatregelen. Rond twintig grotere natuurgebieden zouden zones worden ingesteld van een kilometer waar binnen de stuikstofemissies sterk moeten worden beperkt. Het betreft o.a. de Peel en de Veluwe. Per gebied wordt bepaald hoeveel emissie vereist […]

BIJ12, de uitvoeringsorganisatie rondom diverse natuurtaken voor alle provincies, zag het uitgekeerde faunaschadebedragen vorig jaar met 18% groeien ten opzichte van 2024. Dat blijkt uit de (voorlopige)  rapportage over schadejaar 2025. In totaal keerde BIJ12 ruim € 92 miljoen uit, waarvan 80% voor schade door watervogels aan met name voorjaars- en zomergras. De grauwe gans […]

Biojournaal berichtte recent over zorgen die geuit zijn door IFOAM Organics Europe en het Corporate Europe Observatory over ‘greenwashing’ en toenemende verwarring rond verduurzaming. Volgens de organisaties proberen bedrijven uit de agrochemische, voedsel- en zuivelsector invloed uit te oefenen op Europese landbouw- en subsidiebeleid, door regeneratieve landbouw te promoten als duurzaam model. Deze bedrijven zouden […]

Biologisch melkveehouder Durk Breeuwsma ontving dit jaar de Gouden Grutto, de jaarlijkse prijs voor de boer die agrarisch ondernemen succesvol combineert met bescherming van weidevogels en soortenrijkdom. Breeuwsma startte in het Friese Sandfirden een volledig nieuw melkveebedrijf waarin natuur en weidevogels centraal staan. Het biologische melkveebedrijf is volgens de Vogelbescherming uitgegroeid tot een vogelparadijs waarin […]

Staatssecretaris Silvio Erkens heeft de nieuwe pachtnormen bekend gemaakt. De nieuwe normen zijn per 1 juli van kracht. Jaarlijks berekent Wageningen Social and Economic Research (WSER) de hoogst toelaatbare pachtprijzen voor gronden, gebouwen en woningen. In deze berekening wordt onder meer gekeken naar inkomensontwikkeling van boeren en tuinders. In de voorbije jaren is deze ontwikkeling […]

Er zijn meer en betere data nodig om echt iets te kunnen zeggen over de carbon footprint (CO2-voetafdruk) van biologische diervoergrondstoffen. Dat concludeert Wageningen Livestock Research na een onderzoek naar broeikasgasemissies van een aantal biologische voeringrediënten. Het onderzoek werd onder regie van het Marktprogramma Verduurzaming Dierlijke Producten uitgevoerd als beleidsondersteunend onderzoek voor het ministerie van […]

Voor projecten om (potentiële) jonge en nieuwe landbouwers aan te trekken is de subsidieregeling Samenwerken aan innovatie (EIP) opengesteld door RVO. De regeling beoogt om de vergrijzing van de landbouwsector op te vangen en nieuwe aanwas te interesseren en op weg te helpen in de landbouw. Projecten worden uitgevoerd in een samenwerkingsverband met in ieder […]

In een brief aan de Tweede Kamer meldt minister Jaimi van Essen dat het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn uiterlijk 1 juli 2027 in zal gaan. Het actieprogramma maakt deel uit van pijler 7 van de aanpak van de ministeriële taskforce (klimaat, water, gewasbescherming). De taskforce werkt aan een aanpak gericht op stikstofreductie en natuurverbetering in samenhang […]

In navolging van regio’s als Amsterdam, Eindhoven, Greidhoeke (in Friesland) en Land van Cuijk is nu ook Twente een bioregio. Tijdens de startbijeenkomst van Bioregio Twente spraken vertegenwoordigers van onder meer zorginstellingen, overheden, kennisinstellingen en bedrijven hun ambitie uit voor meer biologisch, regionaal en seizoensgebonden eten en drinken. Zij willen zich hier de komende jaren […]

De provincie Utrecht stelt de inwerkingtreding van mestbeperkende maatregelen binnen en rond Natura 2000-gebieden (250 meter) uit. Voor zowel de provincie als de agrarische sector blijkt de invoerdatum van 1 januari 2027 niet haalbaar. Deze verschuift nu naar 1 januari 2029. Voor de provinciale organisatie betekent de invoering dat zorgvuldig naar compensatiemaatregelen en maatwerkoplossingen moet […]

Naar aanleiding van een melkkoe met antistoffen tegen het hoogpathogene vogelgriepvirus (HPAI) is vervolgonderzoek verricht op advies van het Responsteam-Zoönosen (RT-Z). Op het betreffende melkveebedrijf in Friesland hebben de NVWA en de GGD bloed- en melkmonsters genomen bij alle koeien. Daarbij werd geen HPAI-virus aangetroffen. Wel werden HPAI-antistoffen aangetroffen bij bijna de helft van de […]

Circa 160 grutto-eieren, afkomstig uit Friesland, worden uitgebroed in Avifauna om daarna als kuikens te worden uitgezet. De eieren zijn door vogelwachters van de Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) verzameld op plaatsen waar de kans op broedsucces klein is, zo meldt Omrop Fryslân. De eerste 50 kuikens zijn inmiddels terug in Friesland. Uiteindelijk komen de […]

Wetterskip Fryslân maakt zich zorgen over de opmars van invasieve exoten, meldt Omrop Fryslân. De planten verspreiden zich snel, zijn schadelijk voor de natuur en biodiversiteit maar leveren vooral zorgen op met het oog op de waterhuishouding. Ze vervuilen het buitenwater en zorgen voor verstoppingen in watergangen, waardoor het water in feite verstikt. Als het […]

Het kabinet wil nog voor de zomer bindende afspraken maken met boeren, tuinders en natuurorganisaties over vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De NOS bericht dat er een stevige reductie moet worden gerealiseerd vanaf 2027. Hoewel het gebruik van bestrijdingsmiddelen is gedaald, belanden er nog steeds te veel middelen in de natuur, het water en […]

Op woensdag 27 mei (10.00-15.00 uur) organiseert VKON de workshop ‘Kruiden voeren voor melkvee’ met Hubert Cremer, expert op het gebied van kruiden. In de workshop komen diverse onderwerpen aan bod zoals de opname van voedingsstoffen door koeien, de waarde van kruiden in het rantsoen en de effecten op diergezondheid. De workshop wordt georganiseerd in […]

De dagverse zuivel onder het Plus huismerk is niet meer standaard biologisch, meldt Boerderij. Plus biedt nu ook zuivel aan onder het huismerk met het On the way to PlanetProof aan. Vijf jaar geleden maakte Plus de stap naar biologisch voor het huismerk melk en karnemelk. De verwachting was dat andere supermarkten ook de switch […]

De Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) laat via Omrop Fryslân een noodkreet horen over de de sterfte onder kuikens van weidevolgels. Door de droogte is de bodem hard en daardoor kunnen dieper zittende wormen en larven niet naar boven worden gehaald door bijvoorbeeld grutto’s en tureluurs. Het BFVW zegt veel meldingen binnen te krijgen over […]

De subsidieregeling gericht op het uitvoeren van pilots rond agrarisch natuurbeheer is afgelopen week opengesteld. Tot 3 juni kunnen samenwerkingsverbanden van boeren en collectieven een subsidie aanvragen tussen 1 miljoen en 5 miljoen euro indienen om het agrarisch natuurbeheer versneld uit te breiden en effectiever te maken. De regeling kent twee categorieën: – Zwaar agrarisch […]

In het eerste kwartaal van 2026 is de prijs voor grasland gedaald (-6,4%) nadat de grondprijs in het voorgaande kwartaal nog fors was gestegen (+17,7%). Dat meldt Nieuwe Oogst op basis van cijfers van het Kadaster en Wageningen Social & Economic Research (WSER). De gemiddelde prijsdaling voor grasland  was daarmee sterker dan bij bouwland, waarvan […]

Recent werd duidelijk hoe het legalisatieprogramma voor de PAS-melders eruit kan komen te zien. Binnen het legalisatieprogramma vallen naast landbouwbedrijven ook andere bedrijven. Ook varieert de omvang van het te legaliseren deel van het bedrijf. Intern salderen is een van de opties waarbij de nieuwe activiteit beoordeeld ten opzichte van de reeds toegestane Natura 2000-activiteit […]

Uit een onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat het prijsverschil tussen biologisch en niet-biologisch toe is genomen ten opzichte van twee jaar geleden. Toen betaalden consumenten gemiddeld 48% meer voor een biologisch product. Nu is dat verschil opgelopen tot 66%. De Consumentenbond onderzocht het prijsverschil van 166 producten bij dertien supermarkten. De biologische  speciaalzaken Ekoplaza […]

Veehouders die stallen moeten aanpassen met het oog op de eisen voor dierwaardigheid, krijgen hiervoor de tijd. Dat bericht Nieuwe Oogst na het debat van de Kamercommissie landbouw met staatssecretaris Silvio Erkens. Ook hecht de staatssecretaris grote waarde aan een duurzaam verdienmodel voor producten uit de dierwaardige veehouderij. De Kamercommissie debatteerde met de staatsecretaris over […]

Het kabinet komt met aanvullende maatregelen tegen ‘probleemwolven’, meldt o.a. de NOS. Een wolf die mensen heeft aangevallen of binnen twee weken twee maal een aanval op vee doet, wordt bestempeld tot ‘probleemwolf’. Zo’n probleemwolf mag worden afgeschoten. Ook wordt het sneller toegestaan om wolven af te schrikken met licht en geluid of een paintballgeweer. […]

Het Convenant Verlagen ruw eiwit rantsoenen melkveebedrijven (Convenant Voerspoor) lanceert op 23 april de landelijke campagne ‘Verlaag ruw eiwit, dat loont’. De campagne wil melkveehouders en hun adviseurs laten zien wat zij kunnen doen om op die manier stikstofuitstoot te beperken en mestafzetkosten te verlagen. Sturen op ruw eiwit is daarmee één van de manieren […]

Afgelopen jaar hebben consumenten vaker gekozen voor een product met een keurmerk, zo blijkt uit de jaarlijkse Monitor Keurmerken Retail. Het aandeel van duurzame keurmerken steeg van 25% in 2024 naar 25,4% in 2025. Het biologische keurmerk groeide het sterkst, namelijk met 9,8%, gevolgd door het Beter Leven keurmerk met 4,3%. Dit keurmerk heeft met […]

Mede naar aanleiding van het winner van de Ekoland Innovatieprijs ging regionale zender Oost op bezoek bij de familie Elderink van biologisch melkveebedrijf Het Hengelman in De Lutte. In de reportage sprak Oost met broer en zus Bart en Marije Elderink. Marije maakt en verkoopt kaas van de koeien die hoofdzakelijk met zelf gedroogd hooi […]

Provinciale Staten van Gelderland hebben ingestemd met de Kadernota Agrifood 2021-2030 ‘Toekomst voor de Gelderse boer’. Hierin wordt de toekomst van de land- en tuinbouw beschreven. De provincie wil ruimte bieden aan verschillende vormen van land- en tuinbouw en wil bedrijven ondersteunen bij de ontwikkeling naar meer verduurzaming. Met het programma Agrifood wil Gelderland de […]

De Europese Commissie heeft goedkeuring gegeven aan de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Sem), niet te verwarren met de Extensiveringsregeling in en rond Natura 2000-gebieden. Dat laat minister Van Essen van LVVN weten in een Kamerbrief. Deze goedkeuring was nodig met het oog op de regels rond staatssteun. Het doel van de Sem is het structureel verminderen […]

In het jaarlijkse trendrapport over de biologische sector van Bionext  blijkt dat het biologisch landbouwareaal met 4,4% is gegroeid. Dat biologische areaal bestaat nu uit 95.509 hectare (5,3% van het totale areaal) met nog eens ruim 7.000 ha in omschakeling. Op detailhandelsniveau ligt de omzet boven de €2 miljard, een stijging van 9% ten opzichte […]

In een blog op de Skal website gaat Algemeen Directeur Nicolette Klijnhout-Klijn in op de raakvlakken en verschillen tussen gecertificeerde biologische landbouw en regeneratieve landbouw. Volgens Klijnhout-Klijn delen beide vormen van landbouw doelstellingen en kunnen ze elkaar versterken. Maar ze ziet ook belangrijke verschillen. Zo is bij regeneratieve landbouw het gebruik van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen […]

Na afloop van ieder kwartaal publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een prognose over de fosfaat- en stikstofexcretie. Deze prognose wordt gebaseerd op het daadwerkelijk aantal dieren in het Identificatie & Registratiesysteem (I&R). Uit de cijfers lijkt de stikstofexcretie onder het wettelijk vastgelegde plafond te blijven (-1,6%). De fosfaatexcretie zit nog boven het […]

Een op de zes melkveehouders overweegt omschakeling naar biologisch binnen vijf jaar. Dat is de conclusie in een onderzoek door Wageningen Social & Economic Research, uitgevoerd in opdracht van Stichting Natuur & Milieu. Natuur & Milieu leidt hieruit af dat opschaling naar 15% van het landbouwareaal mogelijk is, als er ondersteunend beleid en financiële middelen […]

In het jaarverslag geeft Skal een inkijk in de vorig jaar uitgevoerde insecties maar ook de sector- en organisatieontwikkelingen. In 2025 nam Skal de controle op de import van biologische producten over van de Douane. Dit betekende ook dat de organisatie van Skal werd uitgebreid en nieuwe afspraken werden gemaakt met zowel Douane als het […]

Grasland- en akkerbouwpercelen omrand met heggen trekken twee keer zoveel insecten als percelen zonder heggen. Dat concludeert ecoloog Robin Lexmond van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hoewel bloemenranden ook van waarde zijn, is het effect niet vergelijkbaar met dat van heggen. Robin Lexmond voerde het onderzoek uit in de Ooijpolder en de Duffelt om beter […]

Het Consortium Biologische Landbouw is enkele jaren geleden gevormd om bestaande agrarische opleidingen te verrijken met biologische kennis en inzichten. De Natuurweide is een van de partners in het Consortium. Daarbij is de keuze gemaakt om geen volledig apart biologisch leeraanbod te creëren maar het te integreren in het al bestaande (veelal gangbare) leeraanbod. Naast […]

Onderzoeksteams van studenten uit MBO- en HBO-opleidingen van Aeres, Terra, Zone, Vonk en Yuverta gaan in het kader van een ‘challenge’ onderzoek doen naar de bodems van biologische, biodynamische en gangbare bedrijfssystemen. De challenge wordt georganiseerd door de stuurgroep CIV Veehouderij. Dit is een samenwerkingsverband van onderwijs, bedrijven en overheid. Ook twee practoren en Hogeschool […]

Minister Jaimi van Essen heeft in een brief aan de Tweede Kamer de beoogde aanpak ontvouwd voor de agrarische sector in relatie tot de doelen rond natuur en klimaat. Het beleid is gebaseerd op zeven pijlers. De eerste pijler richt zich op generieke maatregelen om de beoogde reductie van ammoniakemissie van 23-25% in 2030 en […]

De Tweede Kamer steunt in meerderheid een motie van Kamerleden Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) en Pieter Grinwis (CU), die het kabinet oproepen om meer vaart te maken met de opschaling van de biologische landbouw. Omschakeling naar biologische landbouw als onderdeel van de gebiedsgerichte aanpak zou moeten worden gestimuleerd. Een amendement dat aandringt op het verhogen van […]

Een groep onderzoekers (Gerard H. Ros, Wouter B.C. de Heij, Harm Borgers, Jan Lock, H. Kievit, Han van Dobben, Chris Backes en Wim de Vries) heeft een verkenning gedaan naar het oplossen van de stikstofcrisis. Onder de titel ‘De Nederlandse stikstofcrisis: Van verwarring naar verbinding‘ presenteren ze de uitkomsten van een studie die ze deden […]

Sinds de start van het Versnellingsspoor Biologische landbouw heeft het Louis Bolk Instituut een reeks aan publicaties naar buiten gebracht. De doelstelling voor het Versnellingsspoor is bij te dragen aan de groei van de biologische melkveehouderij en akkerbouw door middel van onderzoek en kennisdeling. Ook moet de continuïteit worden gewaarborgd door risico’s te analyseren, effecten […]

Een recent onderzoek door Wageningen University & Research (WUR) stelt dat het vergoeden van inspanningen voor emissiereductie zowel voor boer als milieu soelaas biedt. De zuivelsector is ene belangrijke bron van broeikasgasemissies wereldwijd. Daarvan komt 60% van alle emissies voor rekening van rundvee. Het gaat dan om methaan (pensfermentatie en mest), lachgas (mest en kunstmest) […]

Met het huidige stikstofbeleid worden de doelen niet gehaald, zo stelt het Planbureau voor de Leefomgeving  In 2030 moet Nederland voldoen aan wettelijke normen voor de stikstofgevoelige natuurgebieden. Hoewel de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden afneemt (tussen 2005 en 2023 met 32%), ligt de depositie op verschillende locaties nog te hoog. De verwachting is dat het […]

Dit jaar moet Nederland de nationale vertaalslag van de Europese Natuurherstelverordening (NHV) afronden in de vorm van een Natuurplan. Het ontwerp hiervoor moet uiterlijk 1 september worden ingediend bij de Europese Commissie. De NHV omvat aanvullende en strengere verplichtingen tot het beschermen en herstellen van ecosystemen, naast al lopende verplichtingen ten aanzien van bijvoorbeeld Natura […]

In navolging van andere provincies heeft nu ook de provincie Friesland een plan gepresenteerd om de stikstofuitstoot terug te dringen. Met het plan wil de provincie de vergunningverlening weer op gang brengen. Het plan volgt vier sporen: 1. Binnen alle Friese Natura 2000-gebieden worden extra natuur(herstel)maatregelen genomen. 2. Daar waar nodig wordt rondom aantal natuurgebieden […]

Een op de twintig boeren is weleens benaderd om leegstaande schuren te verhuren voor criminele activiteiten. Dat stelt Gaby de Ruiter, vertrouwenspersoon bij LTO Noord, in gesprek met Omrop Fryslân. Meestal komen de criminele intenties pas na verloop van tijd aan het licht, als de politie een inval doet: “Boeren worden er gewoon ingeluisd. Dan […]

Afgelopen week besteedde het Human televisieprogramma Wat houdt ons tegen? aandacht aan biologische voeding. Hoe maken we biologisch eten toegankelijker en betaalbaarder voor grotere groepen consumenten? Waarom blijft de groei van biologische consumptie achter? Welke rol hebben supermarkten? Wat kan de overheid meer doen? In de uitzending komen o.a. Kamerleden Jan Arie Korevaar (CDA) en […]

Wageningen University & Research heeft het rapport gepresenteerd waarin een set van KPI’s (kritische prestatie indicatoren) wordt voorgesteld. De WUR heeft in het onderzoek gekeken naar een harmonisatie van KPI’s zodat duurzaamheidsprestaties van individuele boerenbedrijven integraal inzichtelijk gemaakt kunnen worden. In het kader van doelsturing wordt gewerkt aan een methodiek om prestaties of scores inzichtelijk […]

In navolging van andere provincies kent nu ook Friesland een bioregio. In de Bioregio Greidhoeke werken vijf gemeenten samen met ondernemers, boeren en zorginstellingen aan het stimuleren van biologische, onbewerkte en lokale voeding. Daarnaast beoogt de samenwerking ook om positieve effecten te realiseren voor biodiversiteit en weidevogels. De bioregio werd eerder deze week gepresenteerd. Andere […]

Het Consortium Biologische Landbouw organiseert op woensdag 25 maart een Consortiumdag voor alle partners en relaties. De Natuurweide is betrokken bij dit consortium dat beoogt de biologische landbouw verder te ontwikkelen en te laten groeien in samenwerking met agrarische onderwijsinstellingen. Bij Vitalis Organic Seeds in Voorst staan de volgende workshops op het programma: 1  Ontdek, […]

De Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland heeft beleid geformuleerd voor de Gelderse land- en tuinbouw. Voor de land- en tuinbouw komen gebieden waar de agrarische functie de hoofdrol krijgt terwijl er ook zgn. verwevingsgebieden komen. In de gebieden met landbouw als hoofdfunctie wil de provincie terughoudend zijn met het omzetten van agrarische gronden naar […]

Premier Jetten wordt de voorzitter van een nieuwe taskforce die zich gaat storten op het stikstofdossier, zo meldt de NOS. Van alle drie coalitiepartijen zullen ministers zitting nemen in de taskforce. Het nieuwe kabinet trekt meer geld uit voor stikstof, natuurherstel en waterkwaliteit. Snel duidelijkheid geven over het toekomstperspectief staat daarbij centraal. Bedrijfsverplaatsing on -beëindiging […]

Biologisch melkveehouder Anton de Wit, deelnemer aan het Netwerk Praktijkbedrijven, zet digitaal afrasteren en voeren met uitsluitend vers en gedroogd gras in als manier om de ammoniakemissies te verlagen. In een artikel in Melkvee vertelt Anton de Wit, biologisch melkveehouder sinds 2022, over zijn keuze voor het voeren van vers en gedroogd gras, zonder aanvullende […]

Het aandeel van biologische gecertificeerde zuivelproducten in de Nederlandse supermarkten steeg in 2025 naar 4,4%. In 2024 lag dit nog op 4,0%. Daarmee ligt biologische zuivel boven het gemiddeld aandeel ‘biologisch’ (3,6%) in de supermarkten. Een en ander blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Koploper is de productgroep eieren. Daarvan ligt […]

Ten opzichte van 2019 lag de stikstofuitstoot in de melkveehouderij in Noord-Holland in 2024 13% lager. Als uitvloeisel van het convenant dat vorig jaar is gesloten, zijn sneller data beschikbaar via een monitoringssystematiek. In datzelfde convenant is overeengekomen dat de stikstofreductie in 2035 op 30% moet liggen ten opzichte van 2019. Melkveehouders kunnen zelf bepalen […]

Veehouders in Brabant die stoppen met hun bedrijf in het kader van de Gebiedsgerichte Bedrijfsbeëindiging Veehouderijlocaties mogen 15% van hun stikstofruimte blijven gebruiken. Dit meldt Nieuwe Oogst. Deze resterende stikstofruimte kan worden benut voor nieuwe economische activiteiten op de locatie. Voor boeren die stoppen wordt het hierdoor gemakkelijker een nieuwe bedrijfsactiviteit te starten. De provincie […]

De Eerste Kamer stemde deze week in met de PAS-melderswet, meldt de website van de Eerste Kamer. Het voorstel van demissionair minister Wiersma om PAS-melders meer tijd te geven om hun bedrijf te legaliseren en hier meer maatwerk in te bieden, werd aangenomen. Hierdoor kunnen PAS-melders tot 1 mei 2028 werken aan legalisatie. Aanvankelijk stond […]

Uit het meest recente overzicht van het Compendium voor de Leefomgeving (CLO) over emissies per sector, blijkt dat de ammoniakemissie in de landbouw blijft dalen. Na een aanvankelijke daling tussen 2005 en 2013 nam de ammoniakemissie in de daaropvolgende jaren weer toe. Factoren die in de eerste periode leidden tot lagere emissie waren: krimp van […]

Het Louis Bolk Instituut publiceerde recent een aantal factsheets en artikelen die voor biologische melkveehouders interessant zijn. De factsheet ‘Biologische graslandproductie: Check de basis in de bodem‘ biedt handvatten om vooruit te kijken naar het komende weideseizoen met gebruik van gegevens uit boekhoudrapporten Skal-controles en de Kringloopwijzer. Ook kuilanalyses geven waardevolle informatie. Voederhagen en -bomen […]

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) adviseert het kabinet het grondbeleid aan te passen met het oog op de ontwikkeling van het platteland. Het advies werd aangeboden aan minister Wiersma van LVVN, minister Keizer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en minister Heinen van Financiën. Grond speelt een belangrijke rol in de keuzes die […]

De waterkwaliteit in Nederland voldoet nog steeds niet aan de Europese normen, zo stelt de NOS naar aanleiding van een analyse door Nieuwsuur. In 2027 moeten alle EU-lidstaten voldoen aan de kwaliteitseisen voor water maar vooralsnog verslechtert deze in de laatste jaren nog steeds. Indien Nederland niet voldoet aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water […]

Melkveehouders die mest bovengronds willen uitrijden kunnen zich tussen 2 en 27 februari aanmelden via Mijn RVO van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Voorwaarde is dat de mest (runderdrijfmest of vaste rundermest) is geproduceerd op het eigen bedrijf. Dierlijke mest aanvoeren om grasland te bemesten mag niet. Minimaal 85% van de oppervlakte landbouwgrond is […]

Deze week is de internetconsultatie gestart over de nieuwe vrijwillige stoppersregeling, de zgn. Landelijke vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr). Deze regeling is een uitbreiding op de Lbv-regelingen beoogt de ammoniakemissie van veehouderijlocaties te reduceren en natuurherstel te bevorderen. Veehouders bij Natura 2000-gebieden krijgen een vergoeding van 110% voor het waardeverlies van de productiecapaciteit, en, indien van […]

De overheidscampagne gericht op het vergroten van de biologische consumptie heeft in 2025 beperkt effect gehad, meldt Nieuwe Oogst. De herkenning van het biologische keurmerk nam wel toe maar de houding ten opzichte van biologische voeding veranderde niet er niet door. De evaluatie betreft de eerste actieperiode, in de zomer. De campagne van oktober wordt […]

Televisiezender Max keek afgelopen weekend in de serie ‘Nederland op film‘ terug op een eeuw boerenleven. Aan de hand van beelden die gefilmd zijn door particuliere filmers zien we hoe de landbouw zich ontwikkelt van kleine, gemengde bedrijven naar op efficiëntie en schaalvergroting gerichte landbouwbedrijven. Voor de iets oudere generaties een feest der herkenning, voor […]

In een serie artikelen werpt de Rabobank de blik vooruit op 2040: hoe ziet de toekomst van de melkveehouderij eruit binnen de grenzen van klimaat en natuur. De Rabobank voorziet dat de sector meer grondgebonden zal zijn, waarbij grondgebonden wordt gedefinieerd als ‘voervoorziening en mestafzet op eigen land’. Het aantal bedrijven zal halveren ten opzichte […]

Skal heeft de tarieven voor 2026 bekendgemaakt. Er zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd in de opzet en de hoogte van de tarieven. Vanaf 2026 zijn de kosten voor het afhandelen van perceelswijzigingen opgenomen in de jaarbijdrage Landbouw. Als gevolg hiervan stijgt deze jaarbijdrage met € 18 en vervalt het losse tarief voor perceelswijzigingen. De overige […]

In navolging van enkele andere provincies heeft ook de provincie Zeeland een stikstofplan opgesteld. Uitgangspunt is vrijwilligheid, legt gedeputeerde Wilfried Nielen uit op de website van de provincie: “Er wordt gewerkt aan gerichte maatregelen in de gebieden, waarbij draagvlak en maatwerk centraal staan. We gaan dat sámen doen met de mensen in de gebieden. Dit […]

De Raad van State is kritisch over het voornemen van demissionair minister Wiersma om de stikstofdoelen uit de wet te halen, zo meldt de NOS. Nederland is verplicht om de overbelasting van de natuur door stikstof te stoppen. In de jaren 2025, 2030 en 2035 moet respectievelijk 40, 50 en 74% van de natuur binnen […]

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) wijst de KringloopWijzer aan als officiële nutriëntentool, zo meldt ZuivelNL. Deze aanwijzing geldt per 1 januari 2026. Een nutriëntentool helpt boeren om inzicht te krijgen hoe mest, water en gewassen gebruikt kunnen worden om de kwaliteit van water, bodem en lucht te verbeteren. De EU stimuleert lidstaten om een […]

De vrijstelling voor het bovengronds aanwenden van runderdrijfmest (onder voorwaarden) blijft ook in 2026 van kracht. Demissionair minister van LVVN Wiersma schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer. Het rapport over de milieu-effecten van bovengronds mest uitrijden is nog niet opgeleverd.  Het gehele traject van besluitvorming voor nieuwe regels rond mest aanwenden, met […]

Een ruime meerderheid van partijen in de Tweede Kamer wil dat het mestplan van demissionair minister Wiersma van tafel gaat.  Dat meldt de NOS. Het plan moest boeren in staat stellen de komende vier jaar meer mest uit te rijden. Ook regeringspartij VVD stemde tegen het plan en vóór het voorstel van ChristenUnie  om het […]

In de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’ van ZuivelNL wordt vastgehouden aan de ambitie om het aantal weidende koeien te vergroten en de duur van de weidegang te verlengen. Dat geldt voor melkvee maar ook voor jongvee. In het weidejaar 2025 paste 78,2% van de melkveebedrijven weidegang toe. Het aantal koeien dat geweid […]

Uit twee rapporten over de mate waarin regelingen toegankelijk zijn en gunstig uitwerken voor biologische landbouwers, blijkt dat hierin nog volop ruimte is voor verbetering. Eerder dit jaar kwamen RVO en Caring Farmers in een gezamenlijk rapport tot de conclusie dat belemmeringen in de wet- en regelgeving de ontwikkeling van meer duurzame bedrijven in de […]

Op de website van de overheid (Overheid.nl) is de internetconsultatie over de nieuwe pachtwet geopend. De consultatie staat open tot en met 9 februari 2026.  Insteek van de wet is om meer met langlopende pachtconstructies te gaan werken. Daarnaast beoogt de nieuwe pachtregelgeving om meer ruimte te bieden aan partijen om duurzaamheidsafspraken te maken in […]

Onderzoek door Wageningen Social & Economic Research laat een groei zien van het gemiddelde inkomen van biologische melkveehouders met 36.000 euro per onbetaalde arbeidsjaareenheid. Hiervoor is de hogere prijs voor biologische melk de belangrijkste oorzaak, zo bericht Agrimatie. Daarnaast zijn ook de prijzen voor kalveren en slachtvee hoger. Hoewel de kosten van biologische melkveebedrijven toenamen, […]

Vorig schooljaar konden studenten van Aeres MBO Leeuwarden voor het eerst het keuzedeel biologische bedrijfsvoering in de biologische melkveehouderij volgen. Vanaf dit schooljaar kunnen ook studenten in de Aeres-locatie Barneveld dit keuzedeel volgen. Het programma bestaat uit klassikale lessen en praktijkonderzoek, dat wordt uitgevoerd bij zgn. biospotboerderijen (voorbeeldbedrijven, inputbedrijven). Studenten kunnen kiezen uit de keuzedelen […]

In Nieuwegein werd de eerste kennisdag over doelsturing in de landbouw gehouden. Tijdens deze dag werd plenair en in deelsessies gesproken over onder andere de invulling van doelsturing, vergunningsverlening, emissiemetingen en diverse KPI-systematieken. De dag werd georganiseerd door het ministerie van LVVN en geopend door minister Wiersma. Zij stelde tijdens de opening van de dag […]

De Natuurweide heeft zich geschaard achter een brief die diverse zuivelketenpartijen op donderdag 4 december hebben verstuurd aan de demissionaire minister van LVVN, Femke Wiersma, en de Tweede Kamercommissie landbouw. In de brief uiten de organisaties hun zorg over de aangekondigde beperkingen van de stikstofgebruiksnormen op grasland. In de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet is een voorstel opgenomen […]

De Natuurweide heeft in haar zienswijze op het wetsvoorstel Grondgebondenheid en verantwoorde mestafzet ingezoomd op de brede context van het vraagstuk van de melkveesector. In de sector spelen diverse vraagstukken waar De Natuurweide een regelmatige gesprekspartner is. Daarbij wordt de blik ook breder gericht op de gehele melkveesector en de rol die de biologische melkveehouderij […]

Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is een blog gepubliceerd waarin nieuws over biologisch wordt gedeeld. In de eerste versie wordt de BioMarktMeter gepresenteerd die inzicht geeft in de ontwikkeling van de verkoop van biologische producten en de bekendheid van biologische producten en het keurmerk bij consumenten. Verder worden de data voor […]

De provincie Utrecht wil vanaf 2027 weer vergunningen verlenen aan boeren en woning- en wegen bouwers, meldt de NOS. Het verlagen van de stikstofuitstoot moet daarvoor ruimte creëren. De provincie richt zich op een verlaging van de stikstofemissie met 46% in 2035. Boeren krijgen tien jaar de tijd om hun emissies te verlagen. Over drie […]

De voorwaarden die verbonden zijn aan de tweede openstelling van de Extensiveringsregeling in en rond Natura 2000-gebieden zijn gepubliceerd in de Staatscourant. Nieuw is dat er een regeling is toegevoegd voor akkerbouwbedrijven. Voor melkveebedrijven geldt dat zij, naast de nu al geldende voorwaarden, ook een reductie moeten realiseren van 5% van de gemiddelde dierexcretie per […]

De Kamercommissie voor landbouw heeft enkele onderwerpen controversieel verklaard. Over pachtbeleid, afroming van dierenrechten en gewasbestrijding worden tijdens deze kabinetsperiode geen besluiten meer genomen. Een nieuw kabinet moet zich over deze onderwerpen buigen. De onderwerpen stikstof en mest werden niet controversieel verklaard omdat de PVV voor de stemming hierover enkele extra Kamerleden liet opdraven.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt in haar kwartaalrapportage dat zowel de fosfaatexcretie als de stikstofexcretie zijn toegenomen in het derde kwartaal. Vergeleken met de vorige kwartaalrapportage is de verwachte excretie van fosfaat en stikstof toegenomen, als gevolg van hogere stikstof- en fosforgehaltes van het verse gras, een hoger stikstofgehalte van de graskuil […]

De Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) adviseert minister Wiersma om excretieforfaits en stikstofcorrectiefactoren aan te passen. Daarbij baseert de CDM zich op data van de bruto excretie en mestsamenstelling en -transporten in de periode tussen 2021 en 2023. In het fosfaatrechtenstelsel van de melkveesector zou door de aanpassing ruimte komen voor een toename van het […]

Leden van duurzaamheidsgroepen van D66, CDA, GroenLinks-PvdA en VVD hebben een visiedocument aangeboden aan de landbouwwoordvoerders van de vier partijen. Vanuit het duurzaamheidsoverleg dat zij regelmatig hebben hebben ze werkrichtingen meegegeven gericht op verduurzaming van de landbouw, in de verwachting dat deze punten tijdens de formatie worden meegenomen. In het document wordt de tegenstelling tussen […]

Uit recent gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat in de periode 2016-2023 de oppervlakte aan agrarisch grasland is gekrompen met 457 vierkante kilometer. In Nederland was in 2023 7.721 vierkante kilometer agrarisch grasland. Tijdelijk grasland wordt gerekend tot akker- en tuinbouwgrond, waarvan in Nederland in 2023 10.574 vierkante kilometer […]

De Natuurweidedag stond gisteren in het teken van ‘waarde’: waarde die de biologische melkveesector heeft voor de maatschappelijke doelen rond natuur, klimaat, waterkwaliteit en biodiversiteit. Hoe kan deze beter inzichtelijk worden gemaakt maar ook worden vertaald naar gezonde marges, passende regelgeving en toekomstperspectief voor individuele bedrijven. Alex Datema, directeur Food & Agri bij de Rabobank, [...]

In het kader van Netwerk Praktijkbedrijven is onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de methaanemissiefactor te verlagen zonder dat ammoniakemissie toeneemt.  Op 15 bedrijven die meedoen aan het Netwerk Praktijkbedrijven zijn stalmetingen gedaan naar methaanemissie. Daaruit komt naar voren dat een goede gras- of maïskuil leidt tot minder methaanemissie. Het gaat dan met name om jonger […]

Boeren die geld lenen uit de verduurzamingsfonds van de Rabobank, gebruiken deze middelen vooral voor de aankoop van grond. Dat meldt Alex Datema, directeur Food & Agri bij de Rabobank, in gesprek met RTV Noord. Van  de drie miljard euro is inmiddels een miljard euro uitgezet. Boeren kunnen onder gunstige voorwaarden zoals een lagere rente, […]

De milieuschade door de landbouw in Nederland is veel groter dan de economische opbrengst. Die conclusie trekt financieel consultant Deloitte in de maatschappelijke kosten-batenanalyse De verborgen rekening, waarover NRC Handelsblad bericht. De waarde die de landbouw heeft voor de Nederlandse economie is 13,3 miljard euro. De kosten door uitstoot en biodiversiteitsverlies bedragen echter 18,6 miljard […]

Met ingang van 2026 voert Skal een andere werkwijze rond het inplannen van (aangekondigde) inspecties in. Skal geeft een inspectiedatum direct door, zonder eerst te overleggen over de datum. Indien de datum niet uitkomt voor het te inspecteren bedrijf dan kunnen drie alternatieve data aan Skal worden doorgegeven (als reactie op de mail van Skal). […]

Boeren mogen tot 1 maart 2028 geen mest uitrijden op grond die ze pachten van de provincie Overijssel, meldt regionale zender Oost. Het verbod werd in 2023 ingesteld om de stikstofuitstoot te verminderen en te voorkomen dat de provincie moet handhaven bij PAS-melders. Milieuorganisatie MOB probeert via rechtszaken provincies te dwingen tot handhaving bij bedrijven […]

Veehouders in Noord-Brabant hoeven van de provincie geen vergunning meer te hebben om oudere stallen te moderniseren. Dat meldt Binnenlands Bestuur op de website. Boeren moeten een plan maken waarin ze duidelijk maken hoe ze de stikstofuitstoot op hun bedrijf gaan verminderen om het doel voor 2035 te halen. Voor verduurzaming van stallen is nu […]

Op woensdag 12 november is op Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt in Beesd de jaarlijkse Natuurweidedag. Sprekers zijn Alex Datema (Rabobank), Mascha Middelbeek (IDH) en Nick van Eekeren. Zij staan vanuit verschillende invalshoeken stil bij het begrip ‘waarde’. Wat is de waarde van mijn extensieve bedrijfsvoering op de plek waar ik zit, bijvoorbeeld nabij een Natura 2000-gebied? […]