Consultatie over bestrijding rundveeziekte IBR

In verband met de voorgenomen veranderde regelgeving rond de vaccinatie tegen de rundveeziekte IBR (Infectieuze Boviene Rhinotracheïtis) oftewel koeiengriep, is op Overheid.nl een consultatie gestart. Door middel van deze consultatie verzamelt het ministerie van LVVN zienswijzen en meningen over de verplichte vaccinatie. Overeenkomstig deze verplichting moeten runderen twee keer per jaar worden gevaccineerd tegen IBR. Doel is om zo de verspreiding van IBR te beperken. Veehouders kunnen er ook voor kiezen om hun besmette runderen af te voeren. Een houder heeft dan aangetoond dat IBR op zijn/haar bedrijf geen rol speelt. De verplichte vaccinatie vervalt dan. Bijkomende voorwaarde is wel dat een veehouder via reguliere onderzoeken moet aantonen dat het bedrijf vrij blijft van besmetting met IBR. Runderen die worden aangevoerd op het bedrijf, en die een risico hebben op het binnenbrengen van IBR, moeten worden onderzocht op IBR.

Indien u u zienswijze wilt indienen dan kan dat via deze link. Daar vindt u ook aanvullende informatie over de voorgenomen verandering in de regelgeving.

Skal: daling aantal biologische verwerkers en handelaren

Het aantal bij Skal geregistreerde biologische bedrijven daalde in 2023 netto met 36 bedrijven tot 5.745, zo meldt Skal in een rapportage over de ontwikkelingen in de biologische sector. Deze daling is toe te schrijven aan de terugloop van het aantal bedrijven in de categorie Verwerking en handel. De categorie Verkoop aan consumenten groeide naar 293 aangemelde bedrijven, met in totaal 2.363 gecertificeerde verkooppunten. In totaal staan 5.745 bedrijven geregistreerd bij Skal. Een deel van deze bedrijven is nog in omschakeling en is dus nog niet biologisch gecertificeerd.

Van de 2.264 bij Skal aangemelde landbouwbedrijven (2023) zijn er 2.154 biologisch gecertificeerd, een groei van 20 bedrijven ten opzichte van een jaar daarvoor. In totaal waren er eind 2023 nog 110 landbouwbedrijven in omschakeling naar biologisch, 5 minder dan eind 2022.

Het biologisch gecertificeerde areaal groeide in 2023 met 9% naar 87.416 ha. Er is nog 5.799 hectare landbouwgrond in omschakeling naar biologisch. Dat betreft niet alleen nieuwe bedrijven die omschakelen naar biologisch, maar ook gecertificeerde landbouwbedrijven die uitbreiden en extra grond omschakelen.

Een biologisch bedrijf in Nederland omvatte in 2023 gemiddeld ruim 41 hectare. De tendens is dat biologische bedrijven groter worden door aankoop van extra grond of overname van bedrijven. Door deze schaalvergroting groeit het biologische areaal sterker dan het aantal biologische landbouwbedrijven.

Bij de geitenhouderij, pluimveehouderij en schapenhouderij is een daling waarneembaar. Het aantal biologische geitenhouders daalde met 10 naar 64 in 2023. Het aantal pluimveebedrijven daalde met 37 naar 344. Het aantal schapenhouders is voor het eerst gedaald, van 169 in 2022 naar 158 in 2023.

 

Werkbezoeken aan biologische bedrijven voor voor horecaondernemers

In opdracht van het ministerie van LVVN organiseert Bionext vijf werkbezoeken aan verschillende biologische bedrijven en een restaurant. Het doel is om horecaondernemers een blik achter te schermen te geven van de bedrijfsvoering van biologische bedrijven en zo enthousiast te maken voor het werken met biologische producten. Na een ontvangst en rondleiding door de ondernemer op de boerderij, proeven deelnemers uitgebreid van de bio-producten van het eigen bedrijf. Daarnaast is er een werkbezoek aan een restaurant met veel biologisch op het menu. Er is ruim gelegenheid voor het stellen van vragen. Per werkbezoek is er plaats voor maximaal 10 deelnemers.

De werkbezoeken worden georganiseerd bij volgende bedrijven:
• Biologische pluimveehouderij Johan en Arien Verbeek in Renswoude
Biologische pluimveehouderij met ruime uitloop voor de kippen, begroeid met fruitbomen. Verbeek is lid van coöperatie Biomeerwaarde-ei.
Met deze coöperatie wordt een hoger dierwelzijn, samenwerking in de keten en maximale verwaarding van het dier nagestreefd.
• Biologisch-dynamisch akkerbouwbedrijf De Lingehof in Randwijk
Ekoboerderij de Lingehof pioniert met de biodynamische nieuwe gewassen zoals quinoa en witte lupine (plantaardige eiwitteelt; ‘Lekker Lupine’). Het bodemleven wordt gestimuleerd door o.a. mengteelt van groenbemester, wintergranen, grasklaver als tweejarig rustgewas en bloeiende akkerranden.
• Restaurant-hotel Villa Augustus in Dordrecht
Villa Augustus is een restaurant-hotel midden in een historische (moes)tuin, met veel aandacht voor bio op het menu. Het hotel is gevestigd in een oude watertoren aan het Wantij. Biologische producten direct uit de tuin, en verder ook veel ingekocht ‘biologisch’ op de menukaart.
• Biologische melkveehouderij De Hooilanden i Bennekom
De Hooilanden is een biologische melkveehouderij met 65 Blaarkopkoeien, waar melk, kaas en vlees biologisch geproduceerd wordt.
Het landschap wordt natuurinclusief beheerd met o.a. agroforestry. De Hooilanden is tevens een zorgboerderij.
• Biologische varkenshouderij Nieske’s erf in Heino
Verwerking en verkoop van biologisch varkensvlees vanaf eigen erf. Kom kijken in de kraamstal met unieke huisvesting, bij de biggen en bij de modderpoel. Bij Nieske’s erf staat beleving van de bio-varkenshouderij centraal, door o.a. boerderijeducatie en ontmoeting.

Meer informatie leest u op de website van Bionext.

Rapport met bedrijfseconomische analyse van natuurinclusieve melkveehouderij

In het project Kosten-Baten Analyse Transitie Melkveehouderij (KBA TMVH) brengen Natuurverdubbelaars, Alan/Countus Accountants en Wij.land in kaart wat de bedrijfseconomische gevolgen zijn van een natuurinclusieve bedrijfsvoering. Recent is een aanvullend rapport gepubliceerd  om de financiële en bedrijfseconomische prestaties van biologische melkveebedrijven inzichtelijk te maken. Daarbij is gekeken naar de cijfers over de jaren 2022 en 2023 van 45 bedrijven, variërend in bedrijfsgrootte, certificering (zoals biologisch, bio-dynamisch en On the Way to PlanetProof) en mate van intensiteit. Eventuele nevenactiviteiten zoals kinderopvang, boerderijwinkel e.d. zijn niet meegenomen in het onderzoek.

Het inkomen per onbetaalde arbeidsjaareenheid is voor de biologische melkveebedrijven lager dan voor de niet-biologische bedrijven. Een vergelijking voor biologische bedrijven over 2020 en 2021 laat zien dat er een grotere stijging is geweest dan in het landelijk gemiddelde. De in kaart gebrachte biologische bedrijven beheren een groter areaal, tegen lagere kosten. De gemiddelde pachtprijs (410 euro per hectare) is lager  vergeleken met de niet-biologische bedrijven (730 euro per hectare). De biologische bedrijven pachten vaker goedkopere natuurgronden of krijgen een korting op de pachtprijs. Slechts 42% van de grond van biologische bedrijven is in eigendom, de rest wordt gepacht. Bij niet-biologische bedrijven ligt het percentage eigen grond op 60%. Doordat biologische bedrijven meer natuurgrond beheren, liggen de kosten voor voer lager dan bij niet-biologische bedrijven. Op biologische bedrijven wordt minder krachtvoer gevoerd maar de prijs hiervoor ligt gemiddeld wel 73% hoger, terwijl er geen hogere melkopbrengst tegenover staat. De kosten voor veeverzorging liggen bij biologische bedrijven lager. Dit wordt toegeschreven aan de biologische regelgeving en gebruik van sterkere rassen.

Het volledige rapport is hier te lezen.

 

Amerikaans onderzoek naar vogelgriep bij koeien

Het Amerikaanse wetenschappelijk tijdschrift Nature heeft bevindingen uit een onderzoek naar besmetting van koeien met vogelgriep gepubliceerd. Sinds het begin van de vogelgriep uitbraak in 2022 zijn miljoenen vogels overleden aan het H5N1 virus. Bij dit virus is ook besmetting van zoogdieren vastgesteld, waaronder ook naar melkkoeien. Besmette koeien vreten minder voer, herkauwden minder, hebben een verlaagde melkproductie. Ook is de melk anders van kleur. Reden waarom het ministerie van LVVN vorige week waarschuwde voorzichtig te zijn met bezoek van mensen die op besmette melkveebedrijven zijn geweest.

Besmettingen vonden ook plaats tussen koeien en door verplaatsing van koeien naar andere bedrijven nam het aantal besmette bedrijven toe. Door het drinken van rauwe melk werd de besmetting overgedragen naar katten en wasberen, die hieraan stierven. Onderzoekers vrezen dat de besmetting ook van mens tot mens wordt overgedragen als het virus verder muteert. In de VS zijn veertien mensen besmet die werken op een een melkveebedrijf. De besmette mensen hebben milde klachten.

EU: Nederland moet weidevogels beter beschermen

Nederland moet zich meer inspannen om de weidevogels te beschermen. Daarom is een zogenaamde inbreukprocedure gestart. Dat signaal heeft de Europese Commissie afgegeven, meldt de NOS. De inbreukprocedure wordt door de Europese Commissie opgestart als een land de Europese regels onvoldoende naleeft.

Het aantal broedparen grutto’s is bijvoorbeeld in 50 jaar tijd gedaald van 120.000 naar 25.000. Weidevogelsoorten als de watersnip en de kemphaan zijn vrijwel verdwenen in Nederland. De sterke teruggang in weidevogels wordt voor een groot deel toegeschreven aan verlies van leefgebied en verstoring door intensieve landbouw. De Vogelbescherming diende in 2016 een klacht in bij de Europese Commissie. Die kan maatregelen of boetes opleggen. Nederland heeft twee maanden de tijd om voorstellen in te dienen die leiden tot verbetering van de situatie voor weidevogels.

Deze maatregelen zouden kunnen bestaan uit afspraken met natuurbeheerorganisaties of boeren om de leefomstandigheden voor weidevogels te verbeteren. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur geeft aan al veel te hebben gedaan om weidevogels te beschermen door het verbeteren van de habitat. BBB-Europarlementariër Sander Smit wijst op de gevolgen van predatie: “Er is al heel wat gedaan om de habitat van de grutto te verbeteren. Dat wordt door die roofdieren tenietgedaan. Andere EU-wetgeving staat het bestrijden daarvan weer in de weg”. In 2020 publiceerde vogelonderzoeksorganisatie SOVON een rapport over de ontwikkeling van predatie en effecten daarvan op de nesten van weidevogels. Daaruit bleek dat, afhankelijk van regio en vogelsoort, er een toename is van predatie, vooral in het noordoostelijke deel van Nederland (boven de lijn Stavoren-Winterswijk).

 

 

Vogelgriep: waarschuwing van ministerie voor bezoek uit VS

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur waarschuwt Nederlandse melkveehouders om geen bezoekers (familie, stagiaires) te ontvangen die in de VS in op melkveebedrijven zijn geweest in gebieden waar vogelgriep heerst. Hoewel in Nederland vrijwel geen wilde vogels met vogelgriep voorkomen is in de VS wel sprake van een uitbraak van vogelgriep, die ook melkveebedrijven heeft getroffen. In 13 staten zijn in totaal 169 besmettingen vastgesteld. In de laatste 30 dagen zijn 38 besmettingen vastgesteld in 6 staten: Idaho, Minnesota, Iowa, Michigan,  Texas en Colorado. Deze laatste staat laat de meeste besmettingen zien: 28 besmettingen in 30 dagen. In Canada zijn nog geen besmettingen vastgesteld.

Het ministerie vraagt melkveehouders in Nederland eventuele ziekteverschijnselen bij hun runderen bij de dierenarts te melden. Aanwijzingen waar boeren op moeten letten zijn:
– plotselinge daling in de melkproductie
– dikke verkleurde melk
– koorts
– verlies van eetlust.

Gouden Grutto voor Rouveense bioboeren

De Gouden Grutto, een prijs die Vogelbescherming Nederland jaarlijks toekent aan een landbouwer die zich bovengemiddeld inzet voor weidevogels, is dit jaar toegekend aan Wicher Hoeve en Willem Courtz uit Rouveen. Ze hebben 25 hectare ingericht voor weidevogels. Dat past binnen hun streven naar een nog duurzamer en extensiever landbouwsysteem, zo vertellen ze aan Nieuwe Oogst.

Biologische melkveehouders Hoeve en Courtz hebben gezien dat weidevogels in grote getalen het voor hen ingerichte land te vinden. Rond het land is een elektrische afrastering geplaatst zodat de vos en andere predatoren de op afstand blijven. Belangrijk is wel dat het gras op tijd gemaaid wordt voor dat het de onderste draad van de afrastering raakt. In het gebied is ook een deel greppelplasdras gemaakt  en een plasdrasdeel waarin ongeveer 15 centimeter water staat. Voor vogels als de wulp, grutto, kievit, scholekster en tureluur is een geschikte leef- en broedomgeving ontstaan.

Op de website van Vogelbescherming Nederland vertellen Wicher Hoeve en Willem Courtz over hun drijfveren: ‘Het is meer werk, maar we doen het met liefde. Het geeft ons veel werkplezier en vreugde. Maar we kunnen natuurlijk ook een gezonde, financiële bedrijfsvoering niet uit het oog verliezen. Onze biologische melk en kaas moet uiteindelijk wel door consumenten gekocht worden. Daar moeten ze wel iets meer voor betalen dan een regulier stukje kaas of pak melk. Het is de natuur en het dierenwelzijn waard. Hopelijk kunnen we met deze prijs meer aandacht vragen voor deze manier van werken.’

 

Documentaire over onderzoeken naar gedrag en intelligentie van boerderijdieren

Recent besteedde het NTR televisieprogramma Focus aandacht aan onderzoeken die in Duitsland worden gedaan naar het gedrag en het welzijn van boerderijdieren als koeien, varkens en geiten. Naar de intelligentie en het welzijn van boerderijdieren is nog slechts beperkt onderzoek gedaan. In de Duitse onderzoeken wordt gekeken naar de mate van intelligentie of slimheid en hun sociale gedrag. Vragen waarop onderzoekers een antwoord proberen te vinden zijn bijvoorbeeld: hoe beleven dieren geluiden in de stal, hoe goed is het geheugen van dieren, kunnen ze leren door bepaalde handelingen voor zichzelf een beloning te verdienen of zijn ze bereid die handeling voor een ander dier in de groep te doen? De onderzoeken worden gedaan om beter inzicht te krijgen in de leefomstandigheden waarin dieren zich prettig voelen en hoe daarmee rekening kan worden gehouden bij o.a. de inrichting van stallen.

De volledige uitzending van Focus, met als subtitel Animal Farm, kunt u terug zien via deze link.

Groen licht van EU voor verplaatsersregeling

De Europese Commissie heeft toestemming gegeven voor de Landelijke Verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting, de LVVP. Het vorige kabinet kwam met deze regeling om veehouderijen binnen 25 kilometer van Natura 2000-gebieden en met een jaarlijkse stikstofuitstoot van minimaal 2.500 mol, te helpen verplaatsen. Dat kan binnen Nederland zijn of elders in de Europese Unie. De Tweede en Eerste Kamer hadden al ingestemd met de regeling maar de Europese Commissie moest er nog mee instemmen.

Voor de regeling is €105 miljoen beschikbaar. Met deze subsidie kunnen veehouders onderzoek doen naar nieuwe locaties en de kosten van de (ver)bouw van stallen op een nieuwe locatie (gedeeltelijk) dekken.