Categorie: Geen categorie

De Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) laat via Omrop Fryslân een noodkreet horen over de de sterfte onder kuikens van weidevolgels. Door de droogte is de bodem hard en daardoor kunnen dieper zittende wormen en larven niet naar boven worden gehaald door bijvoorbeeld grutto’s en tureluurs. Het BFVW zegt veel meldingen binnen te krijgen over kuikens die als binnen enkele dagen overlijden. Ook zwaluwen ondervinden hinder van de droogte. Zij vinden momenteel niet veel modder voor nesten. Daarnaast is er weinig drinkwater voor tuinvogels. De droogte is ook slecht voor het op gang komen van het insectenleven. Het BFVW roept op om greppels vol te laten lopen en het slootwaterpeil te verhogen.

De subsidieregeling gericht op het uitvoeren van pilots rond agrarisch natuurbeheer is afgelopen week opengesteld. Tot 3 juni kunnen samenwerkingsverbanden van boeren en collectieven een subsidie aanvragen tussen 1 miljoen en 5 miljoen euro indienen om het agrarisch natuurbeheer versneld uit te breiden en effectiever te maken. De regeling kent twee categorieën:
– Zwaar agrarisch natuurbeheer in prioritaire gebieden
– Ontwikkeling van nieuwe maatregelen en instrumenten
De prioritaire gebieden omvatten o.a. veenweidegebieden, Natura 2000-gebieden, leefgebieden van doelsoorten zoals de grutto, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden. Nieuwe maatregelen en instrumenten worden in de praktijk getest, zodat duidelijk wordt wat werkt op bedrijfs- en gebiedsniveau. Vervolgens kunnen deze lessen worden verwerkt in toekomstige regelingen, zoals het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Samenwerkingsverbanden van boeren en collectieven worden geadviseerd om ook een onderzoeks- of kennisorganisatie te betrekken in het project.

Voorbeelden van proefprojecten waarvoor subsidie kan worden aangevraagd zijn:
– ontwikkeling van keurmerken voor weidevogel- of akkervogelbedrijven.
– ontwikkeling van of onderzoek naar maatregelen die helpen bij gesloten kringlopen (hergebruiken van materialen/stoffen zonder afval en grondstoffen die verloren gaan).
– het uitvoeren van maatregelen volgens de adviezen uit de Ecologische Evaluatie van het ANLb.
– het ontwikkelen van andere vormen van agrarisch natuurbeheer die grote veranderingen vragen van bedrijven (dit kan betekenen dat bedrijven inkomsten verliezen).

In het eerste kwartaal van 2026 is de prijs voor grasland gedaald (-6,4%) nadat de grondprijs in het voorgaande kwartaal nog fors was gestegen (+17,7%). Dat meldt Nieuwe Oogst op basis van cijfers van het Kadaster en Wageningen Social & Economic Research (WSER). De gemiddelde prijsdaling voor grasland  was daarmee sterker dan bij bouwland, waarvan de prijs in het eerste kwartaal daalde met 0,6%. De gemiddelde graslandprijs lag op 88.800 euro per hectare. Over heel 2025 lag die prijs op 86.400 euro.

In het eerste kwartaal werd minder grond verhandeld dan in hetzelfde kwartaal van 2025 (-4,5%). In het noorden en de polders van Flevoland wordt er minder in landbouwgrond verhandeld dan in Zuid- en Oost-Nederland.

Recent werd duidelijk hoe het legalisatieprogramma voor de PAS-melders eruit kan komen te zien. Binnen het legalisatieprogramma vallen naast landbouwbedrijven ook andere bedrijven. Ook varieert de omvang van het te legaliseren deel van het bedrijf. Intern salderen is een van de opties waarbij de nieuwe activiteit beoordeeld ten opzichte van de reeds toegestane Natura 2000-activiteit op die locatie. Als de emissie hoger is dan moet deze worden verlaagd tot het eerdere niveau. Deze verlaging kan worden gerealiseerd door het toepassen van reducerende technieken, omschakelen naar een andere diersoort, omschakelen naar een andere activiteit, omschakelen naar biologisch, managementmaatregelen of extensiveren.

Bij extern salderen wordt de hogere emissie van de nieuwe activiteit gecompenseerd door een activiteit op een andere locatie geheel of gedeeltelijk te stoppen. Stikstofruimte kan ook uitgewisseld worden tussen bedrijven. Het Rijk kan stikstofruimte voor grote maatschappelijke projecten reserveren in een Rijksbank. Ook provincies kunnen een stikstofbank oprichten voor specifieke doeleinden. Omdat de natuur er slechter voorstaat dan gedacht kan vrijgemaakte ruimte niet worden gebruikt om PAS-melders te legaliseren.

Een andere optie in het concept-legalisatieprogramma is geheel of gedeeltelijk beëindigen van de bedrijfsvoering. Als het via de PAS gemelde bedrijfsdeel wordt gestaakt is er niet langer sprake van illegale bedrijfsvoering. PAS-melders kunnen meedoen aan de bedrijfsbeëindigingsregelingen. Verplaatsing naar een locatie waar wel een passnede vergunning kan worden verkregen, is eveneens een optie. Voor ieder van deze instrumenten is in het concept legalisatieprogramma een beoogd budget opgenomen. Het doel is dat voor het eind van 2030 alle PAS-melders gelegaliseerd zijn.

Uit een onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat het prijsverschil tussen biologisch en niet-biologisch toe is genomen ten opzichte van twee jaar geleden. Toen betaalden consumenten gemiddeld 48% meer voor een biologisch product. Nu is dat verschil opgelopen tot 66%. De Consumentenbond onderzocht het prijsverschil van 166 producten bij dertien supermarkten. De biologische  speciaalzaken Ekoplaza en Odin lieten het hoogste prijsniveau zien. Lidl heeft het laagste prijsniveau voor biologische producten: 19% onder het gemiddeld van alle supermarkten. Vomar (-17%), DekaMarkt en Dirk (-12%) volgen daar achter. Het grootste aanbod aan biologische producten bij de niet-biologische supermarkten is te vinden bij Albert Heijn, Jumbo en Plus.

De prijsverschillen variëren sterk per productgroep. Grote prijsverschillen zijn er bij zwarte thee (600%), paprika chips (515%), groene thee (365%) en naturel chips (227%). Bij sommige producten bleek de prijs voor biologisch lager, zoals bij pasta. De volledige productenlijst is te lezen op de website van de Consumentenbond.

Veehouders die stallen moeten aanpassen met het oog op de eisen voor dierwaardigheid, krijgen hiervoor de tijd. Dat bericht Nieuwe Oogst na het debat van de Kamercommissie landbouw met staatssecretaris Silvio Erkens. Ook hecht de staatssecretaris grote waarde aan een duurzaam verdienmodel voor producten uit de dierwaardige veehouderij. De Kamercommissie debatteerde met de staatsecretaris over dierenwelzijn in de veehouderij.

In het convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’ zijn onder meer afspraken gemaakt met markt- en ketenpartijen over het verwaarden van producten uit de toekomstige dierwaardige veehouderij. Ook supermarkten zijn hierin betrokken. Staatssecretaris Erkens gaat met de horeca en out-of-home-bedrijven (cateraars, gemakswinkels, foodservice) in gesprek om ook deze bedrijven hierbij te betrekken. Ook export is een belangrijk aandachtspunt voor de staatssecretaris: “Ik geloof echt dat ook in andere Europese landen dierwaardigheid een steeds groter thema wordt, ook onder jonge generaties. Als je daar goed op inspeelt, kan dat kansen bieden. Dat vraagt wel van overheid, sector en keten dat we samen een concept neerzetten in plaats van dat iedereen versplinterd probeert zijn of haar product te slijten. Want dat is kwetsbaar.”

Het kabinet komt met aanvullende maatregelen tegen ‘probleemwolven’, meldt o.a. de NOS. Een wolf die mensen heeft aangevallen of binnen twee weken twee maal een aanval op vee doet, wordt bestempeld tot ‘probleemwolf’. Zo’n probleemwolf mag worden afgeschoten. Ook wordt het sneller toegestaan om wolven af te schrikken met licht en geluid of een paintballgeweer. Staatssecretaris Erkens legt uit waarom het kabinet met deze maatregelen komt: “Op dit moment mag bijna niks. Het draagvlak neemt af en het thema leidt tot een behoorlijke polarisering. Wolven zijn steeds minder schuw geworden. Vorig jaar werd er nog een kindje de struiken in getrokken. We moeten alles op alles zetten om grote incidenten te voorkomen.” De staatssecretaris wil ook met buurlanden Duitsland en België in overleg over de wolvenaanpak.

Naast confrontaties tussen mensen en wolven hebben veehouders veel schade door wolvenaanvallen. Bij12, de overheidsinstantie die de wolvenpopulatie monitort en aanvallen onderzoekt, geeft aan dat de wolven zich in onder meer de provincies Drenthe, Overijssel en Gelderland hebben gevestigd. Daar blijft hun aantal groeien.

Het Convenant Verlagen ruw eiwit rantsoenen melkveebedrijven (Convenant Voerspoor) lanceert op 23 april de landelijke campagne ‘Verlaag ruw eiwit, dat loont’. De campagne wil melkveehouders en hun adviseurs laten zien wat zij kunnen doen om op die manier stikstofuitstoot te beperken en mestafzetkosten te verlagen. Sturen op ruw eiwit is daarmee één van de manieren waarmee een melkveehouder de bedrijfsresultaten kan opmaliseren en/of verbeteren. Het convenant is een initiatief van diverse organisaties in de melkveehouderij, zuivel- en diervoedersector en adviseurs en kennisinstellingen. De Natuurweide is een van de organisaties achter dit convenant.

Het Convenant Voerspoor bouwt voort op kennis uit onder meer de praktijkpilot Koe en Eiwit (20222026), uitgevoerd door Wageningen University & Research, waaraan 155 melkveehouders door heel Nederland deelnamen. De conclusie: een lager ruw eiwit in het rantsoen en dus een lagere stikstofemissie is mogelijk met behoud van melkproductie en de gezondheid van de koe. Met de campagne wil het Convenant Voerspoor vooral bedrijven bereiken die nog niet op ruw eiwitverlaging sturen. Daarbij is aandacht voor de diversiteit in grondsoorten in Nederland: bij bedrijven met overwegend gras in het rantsoen is het aandeel eiwit hoger dan bij bedrijven met meer maïs, maar ruw eiwitverlaging is ook daar mogelijk.

Afgelopen jaar hebben consumenten vaker gekozen voor een product met een keurmerk, zo blijkt uit de jaarlijkse Monitor Keurmerken Retail. Het aandeel van duurzame keurmerken steeg van 25% in 2024 naar 25,4% in 2025. Het biologische keurmerk groeide het sterkst, namelijk met 9,8%, gevolgd door het Beter Leven keurmerk met 4,3%. Dit keurmerk heeft met € 4,2 miljard de hoogste omzet. Vooral bij varkensvlees, kip en eieren scoort Beter Leven een hoog marktaandeel. De jaarlijkse meting wordt uitgevoerd bij de meeste supermarkten. Alleen Aldi, Lidl en Picnic doen niet mee.

Mede naar aanleiding van het winner van de Ekoland Innovatieprijs ging regionale zender Oost op bezoek bij de familie Elderink van biologisch melkveebedrijf Het Hengelman in De Lutte. In de reportage sprak Oost met broer en zus Bart en Marije Elderink. Marije maakt en verkoopt kaas van de koeien die hoofdzakelijk met zelf gedroogd hooi worden gevoerd. In het gesprek met Bart Elderink kwam ook de noodzaak van vergroting van de vraag en de afzet naar voren. Ook het contact van biologische boeren met burgers/consumenten is van groot belang om uit te leggen hoe gewerkt wordt op de boerderij om zo de groeiende kloof tussen boer en burger te verkleinen.