Vorige week sprak voormalig Belgische VRT journaliste Siel Van der Donckt over haar ziekte van Parkinson-diagnose in het VRT-programma De afspraak. Pieter Leroy, emeritus hoogleraar milieubeleid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, schreef vervolgens een artikel in De Morgen over de discussie die er speelt rond causaliteit, oftewel oorzaak-gevolg relatie, tussen ongezonde stoffen en de lichamelijke aandoeningen bij mensen. De strekking van zijn artikel: het niet aan kunnen tonen van een een-op-een relatie, tussen bijvoorbeeld asbest of roken en het krijgen van kanker of pesticiden en Parinkson, wordt ten onrechte wordt vertaald in het ontbreken van een relatie. Dan wel uit onwetendheid, dan wel uit het belang om deze relatie niet te laten bestaan, bij o.a. producenten of gebruikers van deze stoffen. Het artikel raakt de kern van waar de discussie rond het toestaan of verbieden van middelen op blijft hangen dus delen we het graag via deze link.
Auteur: Gerard Oldenhof
Bio melkveehouders nog in de race voor titel Agrarisch ondernemer van het jaar
Vandaag heeft de organisatie van de verkiezing Agrarisch ondernemer van het jaar de laatste vijf finalisten genomineerd. In deze selectieronde zijn de kandidaten beoordeeld door een vakjury. Beide biologische melkveebedrijven, Oosterhof in Foxwolde en Samsom in Wilnis, zijn nog in de race. De winnaar wordt op woensdag 27 maart bekend in De Basiliek te Veenendaal. Minister Adema van LNV. zal de winnaar huldigen. Iedereen kan tot uiterlijk dinsdag 26 maart zijn of haar stem uitbrengen.
Meer informatie over de vijf finalisten vindt u hier. Daar kunt u ook uw stem uitbrengen.
Minister Adema maakt GLB-premies bekend
Minister Adema heeft bekend gemaakt dat de GLB-basispremie wordt verlaagd. De premie gaat naar € 171 per hectare. Dit was minimaal € 193 per hectare en maximaal € 221. Hiermee creëert de minister ruimte om budget te verschuiven naar de eco-regelingen. Afgelopen jaar was het budget niet toereikend om de premies van de eco-regelingen uit te keren en moest vanuit de LNV-begroting worden bijgepast.
Als het aantal deelnemers minder is of gelijk aan afgelopen jaar, lukt het om deze bedragen uit te keren, zegt Adema. Als er meer deelnemers zijn dreigt opnieuw een korting op deze bedragen. Minister Adema wil dit voor aankomend jaar opnieuw oplossen met extra nationaal geld als de Europese Commissie hiermee instemt. Voor de langere termijn wil hij de eisen voor de eco-regeling aanscherpen. Adema zegt voor 2025 en daarna nadrukkelijk te kijken naar de instapeisen. Het ministerie gaat ‘het ambitieniveau’ voor de eco-regeling de komende jaren stapsgewijs verhogen.
Adema heeft ook het definitieve bedrag voor de basispremie over afgelopen jaar bekendgemaakt. Dat is met € 213,28 iets hoger dan het in november genoemde minimumbedrag van € 207. De komende jaren wordt de basispremie steeds verder afgebouwd en verschuift het budget naar de eco-regeling. De basispremie die boeren per hectare krijgen, zou al jaarlijks minder worden en de minister versnelt deze afbouw. Volgens het oorspronkelijke Nederlandse GLB-plan krijgen boeren in 2027 nog tussen € 150 en € 179.
Provincie hoeft niet altijd op te treden tegen PAS melders
De Raad van State heeft bepaald dat provincies niet in alle gevallen hoeven op te treden tegen boerenbedrijven zonder stikstofvergunning. Wel vond de Raad dat de twee provincies (Overijssel en Utrecht) waar tegen Mobilisation for the Environment (MOB) de zaak had aangespannen, onvoldoende onderbouwd hebben waarom ze in sommige gevallen niet handhaven bij boeren zonder stikstofvergunning. In Nederland hebben ongeveer 2500 bedrijven geen stikstofvergunning. Die was niet nodig, omdat boeren met bijvoorbeeld uitbreidingsplannen slechts een melding in het Programma Aanpak Stikstof melding (PAS) bij de overheid hoefden te doen. Ze kregen tussen 2015 en 2019 een vrijstelling als de stikstofwaarde onder een bepaald niveau bleef.
De nieuwe uitspraak van de Raad van State geeft provincies tijdelijk (tot medio 2025) iets meer ruimte bij het optreden tegen de bedrijven. In sommige gevallen kunnen ze dus minder streng handhaven, echter alleen als ze kunnen “motiveren dat er een redelijk evenwicht is tussen de belangen van PAS-melders aan de ene kant en het natuurbelang aan de andere kant”, aldus de Raad.
Breed aanbod aan informatie en discussie op Biohuisdag
De Biohuisdag, gehouden op woensdag 28 februari in Kootwijkerbroek, bood een breed scala aan informatie en gespreksonderwerpen. Na de (besloten) ALV van Biohuis werd in een forum met Douwe Monsma (Stichting EKO-keurmerk), Henny van Rij (Ministerie van LNV), Erik-Jan van den Brink (Bionext) en Maurits Steverink (namens Regiegroep Opschaling ) over verschillende actuele zaken en en rond de sector gesproken.
Maurits Steverink zette uiteen waarom de Regiegroep Opschaling Biologische Zuivel en Vlees is opgericht. De ambitie om sterk te groeien (van 500 naar 2500 melkveebedrijven) gaat logischerwijze gepaard met uiteenlopende uitdagingen en hobbels. De Regiegroep is in het leven geroepen om die belemmeringen in de groei weg te nemen. Naast De Natuurweide zijn het ministerie van LNV, zuivelverwerkers als EKO Holland, Arla, Friesland Campina, koepelorganisaties als NZO (zuivel), COV (vlees) en CBL (levensmiddelen) en Bionext lid van deze groep. Zo weten zij elkaar snel te vinden. Het vergroten van de bekendheid van ‘biologisch’ (inclusief het Europese keurmerk) en het nadrukkelijker uitdragen van de waarde ervan, spelen ook een belangrijke rol. Maurits Steverink benadrukte nog maar eens dat voor de sector logische zaken als het niet gebruiken van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen, nog wel degelijk aandacht vragen in de communicatie. Zowel in gangbare landbouwsectoren als bij ketenpartijen en consumenten, is dat nog lang niet altijd een bekend gegeven. Dat geldt ook voor de Aanvullende Normen, die onafhankelijk getoetst, zekerheid geven op gebied van onder andere nog uitgebreidere weidegang, dierenwelzijn en beperkt en gemonitord antibioticagebruik.
Douwe Monsma legde namens de Stichting EKO keurmerk uit dat het lastig is om steun vanuit overheden te krijgen voor het vergroten van de bekendheid. Aangezien het een privaat keurmerk is, gelden de (strenge) Europese regels rond marktstimulering en concurrentiebeperking. Dat werd bevestigd door Erik Jan van den Brink (van Bionext en lid van de Werkgroep Markt) over de rol die Bionext had willen vervullen bij de uitvoering van het Biologisch Actieplan. De keten zal hierin echter een trekkersrol moeten vervullen. Marktstimulering is alleen mogelijk zolang het binnen de Europese regels rond mededinging en staatssteun valt. Unaniem waren de forumleden van mening dat opschaling van het biologische volume aan de aanbodzijde alleen kan als er ook marktgroei is.
Henny van Rij van het ministerie van LNV legde uit dat zij en haar collega-teamleden, die zich bezig houden met de biologische landbouw, zich richten op faciliteren en ondersteunen door middel van geld, onderzoek en netwerkcontacten. Voor omschakeling en verduurzaming zijn meerdere regelingen beschikbaar. Groei van biologische landbouw moet, vanwege beperkingen in fysieke en milieu ruimte, komen uit omschakeling van gangbare bedrijven. Naar aanleiding van vragen uit de zaal legde ze uit dat in een werkgroep zich momenteel verdiept in ongewenste neveneffecten van het pachtbeleid. Dit speelt bijvoorbeeld als biologische pachtgronden de biologische status verliezen. Vanuit de aanwezigen werd nog maar eens benadrukt dat biologische landbouw van grote waarde kan zijn nabij Natura 2000-gebieden. Niet alleen vanwege de lagere emissies per hectare maar ook vanwege de rol in beheer en herstel van natuur.
Europese Parlement stemt in met natuurherstelwet
Het Europese Parlement heeft de natuurherstelwet goedgekeurd. De wet draagt lidstaten op om te werken aan herstel van natuur. Nadat het oorspronkelijke wetsontwerp van Frans Timmermans was aangepast en afgezwakt, stemde een meerderheid in het parlement er mee in. Zo werd een verbod op verdere verslechtering van natuur geschrapt. De harde percentages voor biodiversiteit op landbouwgrond zijn ook weggelaten. Wel is de doelstelling om drie miljard bomen te planten tot 2030 opgenomen in de wet. Verder moeten obstakels in rivieren worden verwijderd zodat tot 2030 25.000 kilometer aan obstakelvrije waterweg ontstaat. Andere effecten van de natuurherstelwet voor land- en tuinbouw moeten nog duidelijk worden in de nabije toekomst.
Volkskrant artikel: Ook biologische boer kan piekbelaster zijn
Afgelopen zaterdag besteedde De Volkskrant uitgebreid aandacht aan het biologische melkveebedrijf De Hooilanden van Floor de Kanter en Lodewijk Pool. het bedrijf; gelegen in Bennekom, is aangemerkt als piekbelaster. Met alle gevolgen van dien: verduurzamingsmaatregelen zijn niet of nauwelijks te financieren via banken, die zich niet willen branden aan financieringen aan bedrijven waarvan de toekomst onzeker is. En dat terwijl biologische landbouw wordt bestempeld als een belangrijk onderdeel van de oplossing van onder andere het beperken van de stikstofproblematiek en de achteruitgang van natuur. Gerard Migchels van Wageningen University & Research, projectleider van de Pilot BioMonitor, legt in het artikel uit dat onjuiste of onlogische rekenregels en aannames in de Aerius calculator ertoe leidt dat bedrijven, die juist waarde hebben rond en voor natuurgebieden, als piekbelaster worden aangemerkt. De Natuurweide draagt actief bij aan de Pilot BioMonitor, waarin een monitorings- en beloningssystematiek wordt ontwikkeld die recht doet aan het biologische systeem. Met de BioMonitor kan een biologische melkveehouderij realistischer zijn prestaties rapporteren.
Biohuis schat in dat het aantal biologische landbouwbedrijven dat is bestempeld als piekbelaster in de honderden loopt. Afgelopen najaar bracht minister Adema nog een bezoek aan het bedrijf, dat naast een melkveehouderij beschikt over een vergaderlocatie, zorgboerderij en een winkel.
Voor bedrijven die als piekbelaster zijn aangemerkt, is het mogelijk een zaakbegeleider in te schakelen.
Algemene Ledenvergadering op 20 maart in Zwolle: wees erbij!
Op woensdag 20 maart is de Algemene Ledenvergadering van De Natuurweide. Deze ledenvergadering is toegankelijk voor alle leden van De Natuurweide en wordt gehouden van 10.30 tot 15.00 uur in De Vreugdehoeve aan de Zalkerveerweg 20 in Zwolle. U kunt zich aanmelden via dit aanmeldformulier.
De agenda voor deze dag is:
10:00 Inloop met koffie / thee
10:30 Aanvang Algemene Ledenvergadering:
– Welkom/opening
– Mededelingen
– Algemene bestuurszaken
– Financiële zaken
– Bespreken Bestuursverslag : Waar zijn we als De Natuurweide het afgelopen jaar mee bezig geweest tot de huidige, actuele situatie?
– Rondvraag
12:30 Lunch
13:30 Presentatie door Nick van Eekeren (Louis Bolk Instituut) over een onderzoek naar residuen van pesticiden in krachtvoer en welke (negatieve) invloed die hebben op mestkevers en insecten in de mest. Welke inzichten leverde dit onderzoek op en hoe kunnen we als biologische sector nog beter uitdragen dat we dergelijke effecten voorkomen door geen pesticiden te gebruiken?
Graag herinneren we u ook aan de Biohuisdag. Deze vindt plaats op woensdag 28 februari in De Essenburcht in Kootwijkerbroek, Aanmelden voor de Biohuisdag kan via deze link.
Op onze agendapagina kunt u meer interessante evenementen vinden. Graag ontvangen wij uw suggesties voor de agenda via een email aan het secretariaat van De Natuurweide.
Bonus voor biologische boer bij toekennen grond Rijksvastgoedbedrijf
Als een kortlopend pachtcontract (geliberaliseerde pacht) voor grond gepacht van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB), wordt de grond opnieuw op de markt gebracht, zo meldt Ekoland. Via een openbare pachtveiling werd de grond dan aanvankelijk gegund aan de bieder die het hoogste bedrag heeft geboden. Sinds 2023 wordt het bod van een nieuwe pachter opgewaardeerd als die aangeeft dat het land volgens de normen van een aantal duurzaamheidscertificaten te gaan bewerken. Concreet betekent dit dat een biologische landbouwbedrijf een opslag van 15 procent krijgt. Dit percentage wordt verwerkt in het geboden bedrag bij het kiezen van de pachter. Als voorbeeld: een bedrag van 1000 euro wordt in de beoordeling meegenomen als 1150 euro. Het pachtbedrag dat uiteindelijk betaald moet worden blijft echter wel gelijk
Minister Adema heeft daarnaast aangegeven dat biologische grond weer wordt gegund aan een bieder die de grond biologisch wil bewerken. Het RVB verpacht ongeveer 41.000 hectare grond. Daarvan is 80 procent uitgegeven op basis van een regulier pachtcontract en 10 procent met erfpachtovereenkomst. Het RVB heeft geen invloed op de wijze waarop op deze gronden wordt ‘geboerd’. De resterende 10 procent wordt uitgegeven op basis van kortlopende pachtovereenkomsten (geliberaliseerde pacht). Daaraan kan het RBV wel voorwaarden stellen. Volgens Adema is de helft van deze laatste 10 procent (circa 2000 hectare) in gebruik bij biologische landbouwers.
Aandacht voor wet dierenwelzijn bij 1Vandaag
1Vandaag besteedde aandacht aan de nieuwe wet dierenwelzijn die in ontwikkeling is en hoe de sector aankijkt tegen hogere eisen aan dierenwelzijn. In de wet staat centraal dat dieren hun natuurlijke gedrag moeten kunnen vertonen. De minister is in gesprek met de verschillende landbouwsectoren waarin dieren worden gehouden. Volgende week laat hij de Tweede kamer weten hoe hij dierenwelzijn wil invullend met behulp van de nieuwe wet, die per 1 juli in moet gaan.
De weerstand in diverse sectoren zit in de praktische haalbaarheid en de financiële gevolgen van de wet. Een hogere norm in dierenwelzijn brengt kosten met zich mee, o.a. in de vorm van extra ruimte, die op enigerlei wijze gecompenseerd moeten worden in de prijs die voor producten worden betaald. Met producten vanuit het buitenland waar de hogere eisen niet worden gehanteerd, is een oneerlijke concurrentiepositie voor de Nederlandse dierhouderijen.
De reportage van 1Vandaag is hier te zien.