Oproep aan minister: meer inspanningen om vraag naar biologisch te stimuleren

Tijdens het debat over de begroting van het ministerie van LNV is ook gesproken over de maatregelen rond de biologische landbouw, zo meldt Ekoland. NSC landbouwwoordvoerder Harm Holman gaf aan de ambities van 15% biologisch areaal in 2030 niet realistisch te vinden. Een doelstelling van 8%, dus een verdubbeling ten opzichte van nu. zou volgens Holman al een hele prestatie zijn. Minister Adema vond dat de ambitie van 15% niet naar beneden bijgesteld moet worden, helemaal niet als de EU ambities met 25% nog een stuk hoger ligt. Daarnaast benoemde Adema het belang van een goed verdienvermogen voor de biologische boer belangrijker dan een percentage als doelstelling.

Eline Vedder van het CDA riep minister Adema meer aandacht te besteden aan het stimuleren van de vraag. Ze vindt dat nu de maatregelen te veel zijn toegespitst op de aanbodkant. Minister Adema verwees daarbij naar de € 50 miljoen die beschikbaar is gesteld om de markt voor biologisch te ontwikkelen.

Ines Kostić (PvdD) vond dat biologische boeren al jarenlang worden verwaarloosd door de overheid. Ten opzichte van buitenlandse en gangbare collega’s worden ze veel minder financieel ondersteund. ook riep ze de minister op te kijken naar de pachttarieven die biologische boeren betalen voor grond van het Rijksvastgoedbedrijf en Staatsbosbeheer. Minister Adema toonde zich bereid met minister De Jonge van Binnenlandse Zaken te kijken naar eventuele verlaging daarvan.

Extra geld voor eco-regeling, uitkoopregelingen en landschapsbeheer

Donderdag vergaderde de Tweede Kamer over de landbouwbegroting. Om het tekort in het EU budget voor eco-regelingen op te vangen, wordt € 50 miljoen uit de reservering van het Transitiefonds overgeheveld naar de begroting van LNV. Daarmee kunnen deelnemers aan de eco-regelingen alsnog het verwachte bedrag ontvangen. De Tweede Kamer had hierom gevraagd om het tekort in het budget voor eco-regelingen op te vangen. Inmiddels heeft de EU ingestemd met het beschikbaar stellen van dit vangnet.

Voor de vrijwillige ‘stoppers’ regelingen Lbv en Lbv Plus komt extra geld beschikbaar: € 1,45 miljard. Daardoor kunnen meer boeren van de regelingen gebruik maken dan aanvankelijk voorzien. Inmiddels waren beide regelingen ‘vol’: meer boeren dan verwacht hebben zich aangemeld om hun bedrijf te beëindigen met gebruik van deze regelingen.

Voor de Provinciale Programma’s Landelijk Gebied komt € 1,28 miljard extra beschikbaar. Daarmee kunnen provincies hun gebiedsgerichte aanpak uitvoeren. Wel was er onvrede over de verdeling van de middelen. De provincie Utrecht krijgt met € 284 miljoen veel meer dan Zeeland, dat slechts € 4 miljoen extra krijgt.

Voor jonge boeren die een bedrijf willen overnemen of starten komt € 20 miljoen extra beschikbaar. Voorwaarde is dat zij verduurzamingsmaatregelen nemen. Voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) komt in 2024 een bedrag van € 20 miljoen extra beschikbaar. Tot 2027 is daarmee in totaal € 100 miljoen beschikbaar. Tenslotte is een bedrag van € 150.000 beschikbaar gesteld om 1.000 hectare grasland te verrijken met kruiden.

Biologisch landbouwareaal in EU boven 10%

Het biologische landbouwareaal in de EU is in 2022 met 5,1% gegroeid naar 16,9 miljoen hectare, zo meldt Boerderij op basis van de publicatie The World of Organic Agriculture. Dat is een toename van 5,1% ten opzichte van het jaar ervoor. In totaal is nu 10,4% van het landbouwareaal biologisch in gebruik. Frankrijk heeft het grootste biologische landbouwareaal (2,9 miljoen hectare), gevolgd door Spanje (2,7 miljoen hectare), Italië (2,3 miljoen hectare) en Duitsland (1,9 miljoen hectare). In die vier landen ligt meer dan de helft van het biologische landbouwareaal in Europa. Procentueel heeft Oostenrijk het grootste biologisch areaal (27,5%). Sterkste groeiers waren Griekenland (+o,4 miljoen hectare) en Italië (+0,2 miljoen hectare).

De biologische markt in de EU had in 2022 een waarde van € 45,1 miljard met Duitsland als grootste markt met een omzet van € 15,3 miljard. De biologische markt in de EU kromp in 2022 met 2,8%. Nederland kende wel een groei (+4,4%).

 

Inspiratie: De Queeste, filmportret over drie landbouwvernieuwers

In het filmtheater De Witt in Dordrecht draait vanaf 15 februari de film De Queeste. De film is gemaakt door socioloog Bert den Boer en filmmaker Kees van Berchum uit Dordrecht en zoomt in op de drijfveren van drie biologische kwekers/telers om het voedselsysteem duurzamer te maken. Biologische boeren Mees Visser, Cornelis Mosselman en Frank de Koning nemen de kijker mee in hun zoektocht en de kansen, twijfels en uitdagingen die ze daarbij tegen kwamen.

De film draait op 15, 17, 22, 24 en 27 februari. Zie voor meer informatie de website van filmtheater De Witt.

LNV houdt rekening met miljardentegenvallers

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit houdt rekening met tegenvallers die in de tientallen miljarden kunnen lopen, zo meldt Boerderij. Secretaris-generaal Kees-Jan Goet heeft in een brief aan informateur Plasterk een overzicht gegeven van de financiële risico’s die hij voorziet in de komende jaren. Deze risico’s staan los van de € 20 miljard die is vrijgemaakt voor de transitie van de landbouw.

In het lijstje met mogelijke tegenvallers staan o.a. de rechtszaak die Greenpeace heeft aangespannen over de vermindering van stikstofemissies. Mocht de staat die rechtszaak verliezen dan zijn de financiële consequenties die gepaard gaan met de dan verwachte gedwongen sanering van de sector groot. Er wordt rekening gehouden met een bedrag van € 10 tot 15 miljard.

Indien de 2000 PAS-melders gaan procederen tegen ingetrokken vergunningen zou dat een claim van € 7 miljard kunnen opleveren, zo is berekend. Voor subsidies om de investeringen van bedrijven voor een dierwaardige veehouderij te ondersteunen, wordt gerekend met een mogelijke last van € 3 miljard. Voor het mestbeleid (inclusief het actieprogramma nitraat) is mogelijk € 320 miljoen nodig, voor het Europees landbouwbeleid € 65 miljoen, voor de NVWA en RVO € 400 miljoen, voor de internationale verplichtingen op gebied van biodiversiteit € 500 miljoen, voor de Europese natuurherstelwet € 40 miljoen en voor andere Europese regelgeving € 150 miljoen.

Deze bedragen zijn allemaal gebaseerd op een ‘zwart scenario’, ervan uitgaand dat alles tegen zou zitten voor de staat.

 

ING: krimp productie in agrarische sector

De productie van de agrarische sector zal dit jaar nog meer in volume krimpen, zo verwacht ING. Het volume neemt komend jaar met 2% af ten opzichte van vorig jaar. Dat komt vooral door de stikstofmaatregelen. Ook is de mestmarkt ontregeld en dat zal nog jaren zo blijven.

In 2023 was er in de veehouderij al een volumekrimp van 0,7% ten opzichte van het jaar ervoor. Stikstof– en andere milieumaatregelen zijn niet de enige factoren die de productie drukken. Ook de vraag naar grond vanuit andere sectoren speelt een rol. In de loop van dit jaar wordt het effect van de opkoopregelingen merkbaar, verwachten de analisten van ING. Hoeveel van de 1.200 inschrijvers echt gaan meedoen, is nog niet bekend. Maar volgens de bank blijkt uit eerdere ervaringen dat minimaal 50% een reëel uitgangspunt is. Gezien de periode die zal verstrijken tussen het aanmelden en het daadwerkelijk staken van het bedrijf, zullen de eerste gevolgen pas in de tweede helft van 2024 zichtbaar worden in de sector.

Bij de biologische melkprijzen is de prijsontwikkeling stabieler dan voor de gangbare melk, waar een fore daling zichtbaar was. Vraag en aanbod liggen in Nederland in evenwicht waardoor de melkprijs stabiel was in 2023. Voor 2024 voorziet ING dat de markt licht kan groeien.

Voorjaarsbloei begint maand eerder dan 50 jaar geleden

De natuur is een maand eerder in bloei dan 50 jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek van Nature Today. Door de opwarming staan planten en bomen eerder in bloei. In de periode van 1940 tot 1959 was het in januari en februari gemiddeld 2,1 graden. Nu is de gemiddelde temperatuur in die maanden 5,4 graden.

De verandering in bloeidatum is bijvoorbeeld terug te zien bij de gele kornoelje. De felle gele bloemetjes waren normaal gesproken pas halverwege maart te zien maar deze eeuw al steeds in februari. Ook bij de gewone sneeuwklok en de krokus zijn vroeger te zien. Vijftig jaar geleden bloeiden die eind februari, nu staan ze halverwege februari vol in bloei. Nog extremer is de verandering bij de hazelaar. Die bloeide in februari maar tegenwoordig is dat al december. Voor mensen die last hebben van hooikoorts betekent dit dat ze steeds vroeger in de winter al klachten zullen krijgen. Effecten zijn er ook voor kikkers, insecten en dus ook vogels die insecten eten.

Lees meer over het onderzoek op de website van Nature Today.

 

Bio-melkveehouders goed vertegenwoordigd bij verkiezing Agrarisch Ondernemer

Bij de jaarlijkse verkiezing van de Agrarisch Ondernemer van het Jaar door Boerderij is de biologische melkveesector goed vertegenwoordigd. Biologische melkveehouders Peter Oosterhof (Foxwolde) en Joost Samsom (Wilnis) zijn twee van de kandidaten in de groep van 10 geselecteerde bedrijven. Daarnaast is melkveehouder Joost Woudstra (Menaldum) in omschakeling naar biologisch.

Op 1 maart worden de vijf genomineerden bekendgemaakt die meedoen in de daadwerkelijke verkiezing. Vanaf dat moment kan het publiek stemmen op hun favoriet. Op 27 maart wordt de winnaar gekozen die zichzelf een jaar lang ‘Agrarisch Ondernemer van het Jaar’ mag noemen. De winnaar van de titel ‘Agrarisch Ondernemer van het jaar’ krijgt een geldbedrag van €12.500. Deze winnaar wordt door de jury bepaald. Bezoekers van de website van Boerderij kiezen ook een winnaar. Deze winnaar van de publieksprijs ontvangt een bedrag van €2.500. Alle kandidaten worden voorgesteld op een speciale website.

Op You Tube zijn video’s te zien waarin Joost Samsom, Peter Oosterhof en Joost Woudstra worden voorgesteld.

Rabobank: kredietverlening aan landbouw voor verduurzaming stagneert

Van de € 3 miljard aan extra financiering die Rabobank beschikbaar stelt aan boerenbedrijven voor verduurzaming is nog maar  € 35 miljoen aan extra krediet is uitgezet. Dat meldde Stefaan Decraene, voorzitter van de groepsdirectie van Rabobank, bij de presentatie van de jaarcijfers. De leningen kennen gunstiger voorwaarden. Boerenbedrijven kunnen hiervan gebruik maken als ze  verduurzamingsmaatregelen doorvoeren.

Sowieso lopen de financieringsaanvragen vanuit de landbouw terug. Na een daling van 40% in 2022  volgde 2023 met nog eens een daling van 35%. Het aantal aanvragen nam wel toe maar de omvang van gevraagde kredieten is kleiner. Boeren beperken zich tot noodzakelijke materiële vervangingen.

Decraene wijdt de stagnatie aan de politieke onduidelijkheid: “We zitten in een impasse. Landbouwers wachten af met investeren, zonder Landbouwakkoord en zonder regering. Boeren hebben politieke duidelijkheid nodig om goede keuzes te maken over waar zij in kunnen investeren.” Zo lang maar duidelijk is wat kan en mag, ziet hij wel bereidheid in de landbouw om te investeren. Lees meer hierover op Boerderij.