Categorie: Geen categorie

De locatie theatervoorstelling Grondproeven vertelt het verhaal van een akkerbouwer en een andersdenkende dochter. Ze wil het bedrijf van haar vader overnemen maar het dan wel over een andere boeg gooien: geen bestrijdingsmiddelen, meer aandacht en zorg voor de bodem. Vader ziet beren op de weg bij die keuze van zijn dochter en dat leidt tot botsende inzichten. “Grondproeven is een voorstelling over de moed om te veranderen, mee te bewegen met de natuur en nieuwe uitdagingen”, zo is te lezen op de website.

Tijdens de voorstelling wordt gekookt en gegeten tussen de kratten. Daarbij worden ingrediënten gebruikt die in de omgeving worden geteeld. Er zijn drie locaties waar de voorstelling wordt opgevoerd: in het Noord-Friese Holwerd (tot en met zaterdag 6 juli), Almere (5 tot en met 21 september) en het Brabantse Strijen (27 september tot en met 12 oktober). Lees meer over de voorstelling in de recensie van Omrop Fryslân. Informatie over data, locaties en kaarten leest u hier.

Nieuwe Oogst besteedde deze week aandacht aan een van de biologische melkveehouders van het eerste uur: Cees en Leonie van Roessel in Udenhout (Brabant). Voor de 40e keer ontvingen ze het Skal-certificaat. Ruim veertig jaar geleden gooide hij het over een andere boeg toen hij zag dat er een overschot aan aanbodzijde was en er steeds meer bestrijdingsmiddelen werden ingezet zonder na te denken over de gevolgen. In de beginjaren was er nog veel twijfel of een succesvolle biologische bedrijfsvoering wel mogelijk was.

Op Wikimiddenbrabant is te lezen dat de eerste jaren ene zoektocht waren naar de juiste aanpak: ‘We moesten niet alleen ons handelen, maar ook ons denken veranderen. Zo zaaiden we het eerste jaar de maïs in dezelfde tijd als normaal, maar dan zonder de kunstmatige hulpmiddelen. Dat was niet zo’n succes, we moesten de datum van zaaien aanpassen aan de groeitijd en het klimaat. In het begin was het echt een ontdekkingstocht, we moesten nu luisteren naar de natuur, terwijl we die voorheen beïnvloedden. Er was nog maar weinig informatie. We hebben veel gehad aan onze ouders, die het ook zonder alle kunstmatige ingrepen deden. Verder volgden we onze eigen intuïtie. Dat waren wel moeilijke jaren,’ zo vertelt Cees van Roessel.

Inmiddels staat er een gezond melkveebedrijf, dat gerund wordt door zoon Guus, met 120 koeien en een gemiddelde melkproductie van 9.000 kilo.

We merken regelmatig dat boeren nog onvoldoende zicht hebben op regelingen die hen helpen in de biologische bedrijfsvoering of in de omschakeling naar biologisch. Op de website van RVO is een volledig overzicht te vinden van deze regelingen. Dan gaat het om landelijke regelingen als het Investeringsfonds Duurzame Landbouw of de Regeling Groenprojecten. Maar ook provinciale regelingen worden hier toegelicht, belastingvoordelen of vouchers voor bedrijfsplannen of advies. Daarnaast is op deze website informatie te vinden over de biologische landbouw in het algemeen, certificering en omschakeling. Een handige website om zo nu en dan even te bezoeken.

Nederland heeft rond de 4% areaal biologische landbouw en blijft daarmee achter bij de meeste andere Europese landen, zo meldt de NOS. De Europese ambitie van 25% biologisch landbouwareaal in 2030 is in Nederland al bijgestelde naar 15% maar ook dat is nog een hele uitdaging. Uit cijfers van de andere landen in Europa blijkt dat deze meer voortgang boeken in de groei van biologisch.

Vraag naar biologisch
Marktonderzoeker Katja Logatcheva van Wageningen University & Research (WUR) benadrukt het belang van marktvraag: “Alles valt of staat bij voldoende afzetmarkt. Dat is in Nederland nu een grote belemmering.” Ze noemt daarbij het gebrek aan kennis bij de consument over de meerwaarde van biologische voeding. Namens De Natuurweide onderstreept Sybrand Bouma die stelling: “Al met al heeft de Nederlandse consument geen goed beeld van wat het biologische keurmerk nu daadwerkelijk inhoudt”, zegt Sybrand Bouma, voorzitter van De Natuurweide, een vereniging van biologische melkveehouders. “Ook is het de consument onduidelijk wat voor voordelen het henzelf biedt.”

De Natuurweide heeft een reactie gegeven tijdens de internetconsultatie, die door het ministerie van LNV is gedaan met het oog op de voorgestelde wijziging van de mestwet. Hoewel de mestproblemen met name in de niet-biologische melkveehouderij spelen, ziet De Natuurweide een rol weggelegd voor de biologische melkveesector.  De Natuurweide-voorzitter Sybrand Bouma: “De biologische melkveehouderij draagt niet bij aan het mestprobleem maar is juist onderdeel van de oplossing. Als het areaal biologische landbouw groter wordt en meer bedrijven omschakelen naar biologisch, zijn er minder dieren en neemt dus de mestproductie fors af. Hierdoor komt er óók meer ruimte en perspectief voor veebedrijven die niet willen of kunnen omschakelen naar biologisch.”

De aanbevelingen die De Natuurweide heeft ingebracht, zijn:
1. kort niet op fosfaat- en dierrechten als deze van een biologische bedrijf worden overgedragen naar een ander biologisch bedrijf
2. ontwikkel (met de sector samen) en faciliteer een systeem dat voorkomt dat rechten vanuit de biologische sector worden verhandeld en toch nog regulier (niet-biologisch) worden ingezet
3. houd biologische bedrijven gevrijwaard van generieke kortingen, door deze vrijwaring wordt omschakeling naar biologisch gestimuleerd
4. leg vast dat biologische melkveehouders bij voorbaat al voldoen aan de nieuwe graslandnorm vanuit de sectorale grondgebondenheid, die al door Europese wetgeving is geregeld

Verder biedt De Natuurweide aan om in andere vraagstukken mee te denken en te werken aan oplossingen. Sybrand Bouma: “Wat voor de mestproblematiek geldt, geldt ook voor vraagstukken als de klimaatdiscussie of de doelen in de Kaderrichtlijn water en de Nationale en Provinciale Programma’s Landelijk Gebied. De biologische melkveehouderij kan en wil een brede rol spelen in de oplossingen. We stellen ons dan ook constructief op in de gesprekken hierover, en denken mee over hoe we zaken wèl voor elkaar kunnen krijgen door de biologische sector te benutten als oplossingsrichting.”

De volledige reactie op de internetconsulatie leest u hier: Reactie op de internetconsultatie wijziging meststoffenwet juni 2024 def.

In haar meest recente nieuwsbrief, geeft EKO-keurmerk aan ook blij te zijn met de vorige week gestarte biologische campagne: “Het is zo noodzakelijk om in vijf jaar tijd van 4% naar 15% biologische landbouw in Nederland te groeien”, zo is te lezen in de nieuwsbrief. Naast de kracht van gecertificeerd en herkenbaar biologisch, voegt EKO-keurmerk daar de Nederlandse afkomst, en de daarbij behorende kwaliteit, als pluspunt aan toe.

Komend najaar start EKO-keurmerk een promotiecampagne. Daarnaast zullen influencers het EKO-keurmerk op de kaart gaan zetten. Op 4 september organiseert EKO een evenement in Zeewolde. Dan worden de plannen gepresenteerd.

De Europese natuurherstelwet, waarover al lange tijd discussie was, is uiteindelijk alsnog aangenomen, zo meldt de NOS. Doordat Oostenrijk alsnog zijn steun uitsprak voor de wet, kon deze worden aangenomen. Met behulp van de wet wil de Europese Commissie de natuur in Europa herstellen. In 2030 moeten er herstelmaatregelen komen voor 30 procent van de in slechte staat verkerende natuurgebieden. In 2050 moeten voor 90 procent van deze gebieden herstelplannen gemaakt zijn. Alle lidstaten moeten zelf hun eigen herstelplannen opstellen.

Initiatiefnemer voor de wet, toenmalig EU-commissaris Frans Timmermans is blij dat de wet na veel weerstand en vertraging toch is aangenomen, zo meldt hij via X: “Mooie dag voor de Europese natuur: de Raad neemt de natuurherstelwet aan. Ook mooi dat vals spel door Nederland niet is beloond. Maar bovenal: onze natuur krijgt nu een kans op herstel en dat is heel dringend nodig.”

Het burgerinitiatief Meten=Weten is een burgerinitiatief dat zélf onderzoek doet naar de verspreiding van pesticiden. In het project ‘Schone Sier’ werd op zeven locaties gemeten in zowel de lucht als op eikenblad. Vijf locaties bevonden zich in natuurgebieden en twee aan de rand van een dorp. Een jaar lang werden om de zes weken de luchtfilters en eikenbladeren verzameld en geanalyseerd. Daarbij werden in totaal 77 verschillende bestrijdingsmiddelen gevonden. Op alle locaties werd glyfosaat gevonden, het meeste in een natuurgebied bij het Drentse Dwingeloo, op meer dan een kilometer afstand van de dichtstbijzijnde akker. De meeste stoffen werden gevonden in het luchtfilter aan de rand van het Drentse dorp Diever, namelijk meer dan 40.

Volgens Guido Nijland, projectleider van ‘Schone Sier’ gaat het bij vrijwel alle bestrijdingsmiddelen om hoog reactieve stoffen. De effecten van dergelijke cocktails op planten en ecosystemen zijn niet bekend. Wetenschappers luid(d)en al jaren de noodklok over de blootstelling mensen, dieren en insecten aan bestrijdingsmiddelen. Guido Nijland: “Dag en nacht zijn we blootgesteld aan chemische stoffen uit
de landbouw en alles wat leeft, ademt deze stoffen voortdurend in. Daarom is het belangrijk dat er meer onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek komt naar de effecten van bestrijdingsmiddelen op mens en milieu.”

Nadat eerder al Lidl bekend maakte sterk te willen groeien in de verkoop van biologische voeding, gaat nu ook Jumbo haar biologische assortiment nadrukkelijker promoten. Op LinkedIn meldt de supermarktketen:

“We vinden het belangrijk om biologische producten voor een brede groep klanten toegankelijk te maken. Hoe we dat doen? Door biologische producten betaalbaar én makkelijk vindbaar in het schap te maken. Dat betekent dat onze klanten komende weken kunnen rekenen op meer aandacht voor biologisch in onze winkels; van prijsverlaging op biologisch tot schapkaarten bij biologische producten en onze Hallo folder met veel biologische keuze. Zo zetten we de boodschap van het Ministerie van LNV extra kracht bij. De komende jaren zetten we in op verdere groei, want biologisch is lekker én is goed voor mens, dier en natuur.”

Kort geleden startte in opdracht van het ministerie van LNV de consumenten campagne op biologische consumptie te stimuleren (zie bijgaande foto, © Ministerie van LVVN). Op de website van Open Now, het reclamebureau dat de campagne bedacht, wordt de aanpak toegelicht: “Vanuit de gedragswetenschap weten we dat onbewuste processen (associaties) enorm van invloed zijn op ons gedrag. Associaties zijn verbindingen in onze hersenen tussen verschillende concepten, bijvoorbeeld ‘biologisch’ met ‘smaakvol’ maar ook met ‘te duur’. Het is interessant dat deze (onbewuste) associaties niet altijd overeen hoeven te komen met onze bewuste overtuigingen. Daarom richten we ons in deze campagne niet op rationele argumenten om biologische producten te kopen, die kunnen (bestaande!) overtuigingen juist bevestigen, maar versterken we indirect de voorkeur voor biologisch vanuit onbewuste associaties. Dit doen we door biologisch primair te framen vanuit smaak en secundair vanuit verantwoord. Dit doen we door hedonistische kenmerken zoals ‘lekker’, ‘puur’ en ‘kwalitatief’ te koppelen aan het keurmerk. Dat biologische producten lekker zijn, kan je bijvoorbeeld zien aan de heerlijke foodshots en het genietende jongetje.”

In de campagne staat verder het Europese biologische keurmerk centraal, als onderbouwing van de verantwoorde keuze.