Auteur: Gerard Oldenhof

Vanwege de grote deelname aan de ecoregeling in 2024 trekt demissionair minister Piet Adema van LNV 50 miljoen euro extra uit, zo meldt Nieuwe Oogst. Ruim 44.ooo agrariërs hebben zich aangemeld voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), ongeveer evenveel als in 2023. Toen moest achteraf extra budget worden vrijgemaakt om alle deelnemers de uitbetaling te kunnen geven voor het uitvoeren van extra diensten voor ten gunste van o.a. milieu en biodiversiteit op hun land. Met de extra reservering van 50 miljoen wordt zo’n situatie voorkomen.

Het tarief voor de basispremie is in 2024 ten minste 171 euro per hectare. Als de Europese Commissie akkoord gaat met de inzet van de reservering van 50 miljoen euro, dan komt het tarief voor de basispremie uit op circa 193 euro. In de loop van het jaar wordt duidelijk in hoeverre landbouwers de opgegeven activiteiten ook daadwerkelijk hebben uitgevoerd en hoeveel er in totaal zal worden uitgekeerd.

Op woensdag 4 september organiseert EKO een inspirerend evenement waar de EKO-NL positionering “Biologische kwaliteit in Nederland” wordt gepresenteerd. Met een aantal partijen sluit Stichting EKO-keurmerk sluit een EKO-NL Ketenconvenant af om gezamenlijk biologische kwaliteit uit Nederland, herkenbaar aan EKO-NL, zichtbaar te maken van grond tot mond. Op deze middag wordt ook de EKO influencers promotiecampagne gepresenteerd. In deze campagne komen de mooiste EKO-NL verhalen voor het voetlicht.

De Nederlandse consument heeft voorkeur voor biologische producten uit eigen land (zo is gebleken uit recent onderzoek) en biologische boeren willen niets liever dan hun kwaliteitsproducten in eigen land verkopen. Dat is goed voor de boer, de consument, het dierenwelzijn, de gezondheid, de natuur, de biodiversiteit in de eigen regio en het verkleinen van de voetafdruk voor het klimaat. Maar dan moet biologische kwaliteit uit Nederland wel zichtbaar zijn op het schap. EKO helpt bij de profilering van het Nederlandse biologische kwaliteitsproduct is om de groei van 4 naar 15% biologisch landbouwareaal in 2030 mogelijk te maken.

EKO-keurmerk nodigt u uit om de positionering van EKO-NL en de start van de influencer campagne mee te beleven in De Beleving in Zeewolde. In een sfeervolle kas met weidse uitzichten ziet u van een inspirerend programma afgesloten met een afsluitende netwerk-borrel.   EKO-licentiehouders en geïnteresseerden in biologische productie uit Nederland kunnen zich gratis aanmelden.

 

Melkveebedrijf Hof van Geervliet (in Zuid Holland) van de familie Biesheuvel mag zich sinds kort biologisch noemen. Zoveel mogelijk weidegang was altijd al een uitgangspunt van het bedrijf. Onzekerheid rond de mestderogatie gaf het laatste zetje. In een artikel van Biojournaal legt Cees Biesheuvel uit wat de overwegingen waren om het bedrijf, met 120 koeien en 60 hectare grond, om te schakelen: “Met bio kiezen we voor meer regels, maar je weet wel precies waar je aan toe bent. Het voordeel is dat er in de markt voor biologische melk minder schommelingen zitten, die markt is vrij stabiel. Ik denk dat bijna alle boeren er heel veel regels bij krijgen, het gaat in ieder geval niet minder worden. Dan hou ik het liever in eigen hand in plaats van dat alles opgelegd wordt door de overheid.”

Met een nabij gevestigd akkerbouwbedrijf, dat ook is omgeschakeld naar biologisch, is een samenwerking opgezet met uitruil van grasklaver en graan tegen biologische mest. Biesheuvel pakt ook de handschoen op om de kennis bij de consument over biologische voeding en landbouw te vergroten: “Veel mensen weten wel dat bio duurzamer en beter is, of in ieder geval dat imago heeft, maar niet dat dierenwelzijn belangrijk is en er geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Omdat we dat vlees verkopen, hebben we een kans om dat aan mensen uit te leggen. Het is leuk om te vertellen waarvoor je staat.”

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie van de VVD die vraagt om geen extra regelgeving en restricties in te bouwen  bij het opstellen van het Natuurherstelplan. Dat meldt Nieuwe Oogst. Verder wordt het kabinet gevraagd om rekening te houden met de lastendruk voor boeren en een gelijk speelveld in Europa. In 2030 moeten bij 30 procent van de in slechte staat verkerende natuurgebieden herstelmaatregelen zijn genomen. In 2050 moet voor 90 procent een herstelplan zijn gemaakt.

De VVD diende de motie met deze oproep vanuit de overtuiging dat de natuur niet is geholpen met een verdere juridificering en een opeenstapeling van nieuwe wet- en regelgeving. Binnen twee jaar moeten Nederland en andere lidstaten een Natuurherstelplan hebben ingediend bij de Europese Commissie.

 

De locatie theatervoorstelling Grondproeven vertelt het verhaal van een akkerbouwer en een andersdenkende dochter. Ze wil het bedrijf van haar vader overnemen maar het dan wel over een andere boeg gooien: geen bestrijdingsmiddelen, meer aandacht en zorg voor de bodem. Vader ziet beren op de weg bij die keuze van zijn dochter en dat leidt tot botsende inzichten. “Grondproeven is een voorstelling over de moed om te veranderen, mee te bewegen met de natuur en nieuwe uitdagingen”, zo is te lezen op de website.

Tijdens de voorstelling wordt gekookt en gegeten tussen de kratten. Daarbij worden ingrediënten gebruikt die in de omgeving worden geteeld. Er zijn drie locaties waar de voorstelling wordt opgevoerd: in het Noord-Friese Holwerd (tot en met zaterdag 6 juli), Almere (5 tot en met 21 september) en het Brabantse Strijen (27 september tot en met 12 oktober). Lees meer over de voorstelling in de recensie van Omrop Fryslân. Informatie over data, locaties en kaarten leest u hier.

Nieuwe Oogst besteedde deze week aandacht aan een van de biologische melkveehouders van het eerste uur: Cees en Leonie van Roessel in Udenhout (Brabant). Voor de 40e keer ontvingen ze het Skal-certificaat. Ruim veertig jaar geleden gooide hij het over een andere boeg toen hij zag dat er een overschot aan aanbodzijde was en er steeds meer bestrijdingsmiddelen werden ingezet zonder na te denken over de gevolgen. In de beginjaren was er nog veel twijfel of een succesvolle biologische bedrijfsvoering wel mogelijk was.

Op Wikimiddenbrabant is te lezen dat de eerste jaren ene zoektocht waren naar de juiste aanpak: ‘We moesten niet alleen ons handelen, maar ook ons denken veranderen. Zo zaaiden we het eerste jaar de maïs in dezelfde tijd als normaal, maar dan zonder de kunstmatige hulpmiddelen. Dat was niet zo’n succes, we moesten de datum van zaaien aanpassen aan de groeitijd en het klimaat. In het begin was het echt een ontdekkingstocht, we moesten nu luisteren naar de natuur, terwijl we die voorheen beïnvloedden. Er was nog maar weinig informatie. We hebben veel gehad aan onze ouders, die het ook zonder alle kunstmatige ingrepen deden. Verder volgden we onze eigen intuïtie. Dat waren wel moeilijke jaren,’ zo vertelt Cees van Roessel.

Inmiddels staat er een gezond melkveebedrijf, dat gerund wordt door zoon Guus, met 120 koeien en een gemiddelde melkproductie van 9.000 kilo.

We merken regelmatig dat boeren nog onvoldoende zicht hebben op regelingen die hen helpen in de biologische bedrijfsvoering of in de omschakeling naar biologisch. Op de website van RVO is een volledig overzicht te vinden van deze regelingen. Dan gaat het om landelijke regelingen als het Investeringsfonds Duurzame Landbouw of de Regeling Groenprojecten. Maar ook provinciale regelingen worden hier toegelicht, belastingvoordelen of vouchers voor bedrijfsplannen of advies. Daarnaast is op deze website informatie te vinden over de biologische landbouw in het algemeen, certificering en omschakeling. Een handige website om zo nu en dan even te bezoeken.

Nederland heeft rond de 4% areaal biologische landbouw en blijft daarmee achter bij de meeste andere Europese landen, zo meldt de NOS. De Europese ambitie van 25% biologisch landbouwareaal in 2030 is in Nederland al bijgestelde naar 15% maar ook dat is nog een hele uitdaging. Uit cijfers van de andere landen in Europa blijkt dat deze meer voortgang boeken in de groei van biologisch.

Vraag naar biologisch
Marktonderzoeker Katja Logatcheva van Wageningen University & Research (WUR) benadrukt het belang van marktvraag: “Alles valt of staat bij voldoende afzetmarkt. Dat is in Nederland nu een grote belemmering.” Ze noemt daarbij het gebrek aan kennis bij de consument over de meerwaarde van biologische voeding. Namens De Natuurweide onderstreept Sybrand Bouma die stelling: “Al met al heeft de Nederlandse consument geen goed beeld van wat het biologische keurmerk nu daadwerkelijk inhoudt”, zegt Sybrand Bouma, voorzitter van De Natuurweide, een vereniging van biologische melkveehouders. “Ook is het de consument onduidelijk wat voor voordelen het henzelf biedt.”

De Natuurweide heeft een reactie gegeven tijdens de internetconsultatie, die door het ministerie van LNV is gedaan met het oog op de voorgestelde wijziging van de mestwet. Hoewel de mestproblemen met name in de niet-biologische melkveehouderij spelen, ziet De Natuurweide een rol weggelegd voor de biologische melkveesector.  De Natuurweide-voorzitter Sybrand Bouma: “De biologische melkveehouderij draagt niet bij aan het mestprobleem maar is juist onderdeel van de oplossing. Als het areaal biologische landbouw groter wordt en meer bedrijven omschakelen naar biologisch, zijn er minder dieren en neemt dus de mestproductie fors af. Hierdoor komt er óók meer ruimte en perspectief voor veebedrijven die niet willen of kunnen omschakelen naar biologisch.”

De aanbevelingen die De Natuurweide heeft ingebracht, zijn:
1. kort niet op fosfaat- en dierrechten als deze van een biologische bedrijf worden overgedragen naar een ander biologisch bedrijf
2. ontwikkel (met de sector samen) en faciliteer een systeem dat voorkomt dat rechten vanuit de biologische sector worden verhandeld en toch nog regulier (niet-biologisch) worden ingezet
3. houd biologische bedrijven gevrijwaard van generieke kortingen, door deze vrijwaring wordt omschakeling naar biologisch gestimuleerd
4. leg vast dat biologische melkveehouders bij voorbaat al voldoen aan de nieuwe graslandnorm vanuit de sectorale grondgebondenheid, die al door Europese wetgeving is geregeld

Verder biedt De Natuurweide aan om in andere vraagstukken mee te denken en te werken aan oplossingen. Sybrand Bouma: “Wat voor de mestproblematiek geldt, geldt ook voor vraagstukken als de klimaatdiscussie of de doelen in de Kaderrichtlijn water en de Nationale en Provinciale Programma’s Landelijk Gebied. De biologische melkveehouderij kan en wil een brede rol spelen in de oplossingen. We stellen ons dan ook constructief op in de gesprekken hierover, en denken mee over hoe we zaken wèl voor elkaar kunnen krijgen door de biologische sector te benutten als oplossingsrichting.”

De volledige reactie op de internetconsulatie leest u hier: Reactie op de internetconsultatie wijziging meststoffenwet juni 2024 def.

In haar meest recente nieuwsbrief, geeft EKO-keurmerk aan ook blij te zijn met de vorige week gestarte biologische campagne: “Het is zo noodzakelijk om in vijf jaar tijd van 4% naar 15% biologische landbouw in Nederland te groeien”, zo is te lezen in de nieuwsbrief. Naast de kracht van gecertificeerd en herkenbaar biologisch, voegt EKO-keurmerk daar de Nederlandse afkomst, en de daarbij behorende kwaliteit, als pluspunt aan toe.

Komend najaar start EKO-keurmerk een promotiecampagne. Daarnaast zullen influencers het EKO-keurmerk op de kaart gaan zetten. Op 4 september organiseert EKO een evenement in Zeewolde. Dan worden de plannen gepresenteerd.