Categorie: Geen categorie

De doelen de Nederland in 2027 moet halen ten aanzien van de waterkwaliteit, zijn deels nog buiten bereik. Hierover bericht Nieuwe Oogst. In bepaalde gebieden zitten nog te veel nutriënten in het water. Daarnaast komen nog te hoge concentraties medicijnresten, microplastics, zware metalen en gewasbeschermingsmiddelen voor. Hoewel de waterschappen zich inzetten voor een betere waterkwaliteit, zijn meer maatregelen aan de bron van verontreiniging nodig. Beleidsadviseur Martine Tielemans van de Unie van Waterschappen: “De waterschappen nemen veel maatregelen om bij te dragen aan verbetering van de waterkwaliteit, en zuiveren het rioolwater steeds beter en steeds efficiënter. Maar let wel: waterschappen zijn niet de wasstraat van onze samenleving. We moeten er gezamenlijk voor zorgen dat de stoffen niet in het water terechtkomen. Want wat er niet in komt, hoeft er ook niet uit te worden gehaald.”

Tielemans kijkt vooral naar de overheid als het gaat om het beperken van verontreiniging bij de bron: “Veel van de uitdagingen vragen om passend beleid vanuit het Rijk. Daarom pleiten we nadrukkelijk voor een mestbeleid dat in overeenstemming is met de KRW. Een bronaanpak is essentieel, met een strenger toelatingsbeleid voor stoffen, zodat we ons als samenleving niet blijven opzadelen met problemen als PFAS en andere zogeheten ‘forever chemicals’.” Tielemans pleit ervoor de waterkwaliteitsdoelen mee te nemen in in o.a. landbouwbeleid en ruimtelijke ordening: “De praktijk vraagt om extra en snellere acties, zoals aanpak van riooloverstorten, terugdringen van industriële lozingen en het tegengaan van emissies van zware metalen, zoals zink, koper en lood. Ook is meer aandacht nodig voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Zo vinden wij dat er meer geld beschikbaar moet komen voor de gemeenten en omgevingsdiensten die toezien op lozingen van stoffen via de riolering.”

Supermarktketen Lidl geeft in de hele maand september 10% korting op haar gehele biologische assortiment. In de winkel en de wekelijkse aanbiedingenfolder wordt het biologische productenaanbod extra uitgelicht. Op de website geeft Lidl aan het als haar missie te zien biologisch voedsel toegankelijk te maken voor iedereen. Daarnaast wil de supermarktketen klanten lokken met een aantrekkelijk en uitgebreid aanbod aan biologische producten. In 2027 moet het omzetaandeel biologisch binnen het totale assortiment zijn toegenomen naar 4%. In 2024 lag dit op 3%.

Ten aanzien van gewasbeschermingsmiddelen stelt Lidl eisen die verder gaan dan de Europese regelgeving. Zo mag het aangetoonde gehalte van het residu van een werkzame stof niet meer bedragen dan een derde van het wettelijke maximale gehalte.

De prijzen die EKO-Holland voor biologische melk betaalt in september blijven op niveau, in tegenstelling tot de dalende prijzen voor gangbare melk. Tegen Ekoland legt René Cruijsen uit dat de de markt voor biologische melk een op zichzelf staande markt is: “Er is een tekort aan biologische melk, dus waarom zouden we de melkprijs laten zakken. Wij leveren aan de Nederlandse versmarkt en daar is momenteel een tekort aan biologische melk. De zuivelprijzen zakken zowel in Europa als wereldwijd, maar dat heeft in principe niets met biologisch te maken. Dat is een op zichzelf staande markt.” De prijs voor biologische melk bedraagt in september € 69 per 100 kg. Voor biodynamische melk ligt de prijs op € 74 per 100 kg.

Tijdens de XL-versie van de BioBorrel op donderdag 2 oktober staan de effecten van PFAS en pesticiden op onze leefomgeving centraal. Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), onderzoeksjurnalist Leon Zantinge (o.a. Trouw) en boer/schrijver Arjen van Buuren delen hun visie en ervaringen. Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. de herkomst van PFAS en pesticiden, de effecten op de leefomgeving, de impact van vervuiling op biologische landbouwbedrijven en de wijze waarop de politiek met dit vraagstuk omgaat.

Voorafgaand aan de bijeenkomst, die om 19.30 begint in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam, kunnen belangstellenden een biologisch buffet nuttigen (voor € 25,00 per persoon). Zie de agenda voor deze en andere interessante bijeenkomsten. Uw eigen evenementen of tips kunt u doorgeven aan secretariaat@denatuurweide.nl.

De Rijksdienst heeft een toolkit gelanceerd die aanbieders van biologische producten kunnen gebruiken bij hun communicatie. Daarin wordt uitgelegd wat ‘biologisch’ inhoudt, welke claims en uitspraken je over biologische producten mag doen en welke wetten en regels er zijn voor biologische producten er zijn. Aanbieders van biologische producten kunnen de informatie gebruiken in hun eigen uitingen. Zo kunnen (links naar) video’s worden gebruikt in nieuwsbrieven of op websites. Specifiek voor zuivel is een overzicht opgenomen van claims die mogen worden gebruikt, hoe deze kort kunnen worden verwoord en naar welke bronnen verwezen kan worden.

Diverse landbouwwoordvoerders reageren sceptisch op het plan van minister Wiersma om PAS-melders aan een stikstofvergunning te helpen. Omdat er onvoldoende stikstofruimte was, is het niet gelukt om voor 1 maart bedrijven te legaliseren. In een nieuw plan stelt minister Wiersma voor drie jaar langer tijd te nemen om te werken aan een oplossing. Eerder uitte de Raad van State kritiek op de aanpak omdat er niet concrete maatregelen worden genomen om de stikstofuitstoot te verlagen. Door tijdgebrek heeft minister Wiersma het plan niet verder kunnen toelichten. Voor PAS-melders blijft dus nog steeds onduidelijk of er een oplossing in zicht is.

De NOS meldt dat dat het kabinet met Prinsjesdag 2,6 miljard euro extra wil vrijmaken voor het verminderen van de stikstofuitstoot. Dan moet ook duidelijk worden wat de onderliggende plannen zijn.

In Oosterwolde (Friesland) doet de provincie onderzoek naar de effecten van elektrocutie van Jakobskruiskruid, meldt Nature Today. Naast effectiviteit van deze aanpak wil de provincie ook zicht krijgen op de kosten van deze methode van bestrijden. Jakobskruiskruid bevat bevat pyrrolizidine-alkaloïden (PA’s), stoffen die giftig zijn en bij hoge dosis dodelijk kunnen zijn voor koeien en paarden. Verse planten worden door koeien en paarden vermeden maar gedroogd (in hooi) is de smaak minder en worden ze alsnog gegeten.

Jakobskruiskruid is een pionierplant, die kiemt op open plekken in de bodem, die ontstaan door klepelen of te kort maaien. Teveel vee op beperkte ruimte kan leiden tot overbegrazing en kale plekken. Deze open plekken kunnen ook ontstaan door banden van trekkers of grote maaimachines. Maaien en klepelen en vervolgens het maaisel laten liggen, creëert gunstige omstandigheden voor Jakobskruiskruid. Zolang de vegetatie op de bodem dicht blijft, is de kans dat zaden van Jakobskruiskruid ontkiemen klein.

Bij de proef in Oosterwolde wordt Jakobskruiskruid bestreden door een trekker die de planten met 8.000 volt elektrocuteert. Dit heeft echter ook effect op andere vegetatie en bodemleven. Nature Today heeft nog wel een aantal tips voor een goede, dichte grasmat:
– Maai bij voorkeur met een maaibalk en stel deze bij oneffen terrein wat hoger in. Voorkom beschadiging van de bodem door banden. Begrazing door schapen is ook een optie omdat deze Jakobskruiskruid beter verdragen.
– Voorkom dat planten zaad zetten door voor het eind van de bloeitijd te maaien.
– Vermijd te veel grazende dieren op één plek.

De provincie Noord-Brabant biedt boeren die willen extensiveren rond kwetsbare natuurgebieden de regeling ‘Grond voor Extensivering‘, gericht op kruidenrijk grasland en biologische landbouw. Met deze regeling kunnen grondeigenaren hun grond nabij Natura 2000-gebieden, waterafhankelijke natuurgebieden en beekdalen verkopen aan de provincie en deze vervolgens terug pachten voor een periode van 26 jaar tegen een aantrekkelijke prijs. De grond mag alleen gebruikt worden als grasland, kruidenrijk grasland of voor biologische landbouw. Door verkoop van grond kunnen boeren die willen extensiveren financiële middelen vrijspelen om dit te bekostigen, bijvoorbeeld bij aankoop van extra grond.

De provincie Noord-Brabant biedt de regeling aan om extensivering van landbouw nabij natuurgebieden te stimuleren. Volgens de provincie is extensieve landbouw dé manier om de kwaliteit van natuur en water in die gebieden te verbeteren.

Het kabinet wil verduurzamingsactiviteiten, die leiden tot reductie van stikstofemissie met minstens 30%, vergunningvrij verklaren. Met het oog op deze voorgenomen maatregel, via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), is een internetconsultatie gestart. Het kabinet wil dat stikstofemissie verlagende projecten die vertraging oplopen of helemaal niet doorgaan vanwege het traject om een natuurvergunning te krijgen, zo toch kunnen worden uitgevoerd. In de landbouw gaat het dan bijvoorbeeld om het verduurzamen van stallen. De vrijstelling moet gaan gelden in een aantal situaties:
– de functie van een activiteit blijft dezelfde (dus geen kantoren of stallen ombouwen tot woonruimte)
– de activiteit mag niet groeien (aantal gehouden dieren uitbreiden)
– er mag geen negatief effect zijn voor een Natura 2000-gebied

DE activiteiten moeten leiden tot een emissiereductie van 30% maar tijdens de bouw mag de uitstoot tijdelijk toenemen, bijvoorbeeld door bouwverkeer. Hiervoor geldt een periode van maximaal drie jaar. Daarna moet de stikstofemissie minimaal 30% lager zijn dan in de oude situatie.

Het Investeringsfonds Duurzame Landbouw (IDL), opgericht in 2021, wil boeren helpen bij de verduurzaming van hun bedrijfsvoering maar is relatief onbekend. Dat stelt Rob van Eijck, fondsmanager bij IDL, in gesprek met Nieuwe Oogst. Het fonds is opgericht als onderdeel van het Nationaal Groenfonds, een zelfstandige stichting die voor het ministerie de eerst aangewezen financieringsinstelling voor het verstrekken van leningen. In het IDL is een budget van 130,8 miljoen beschikbaar voor de komende tien jaar met een mogelijke uitbreiding met nog eens vijf jaar. Geld van leningen die zijn afgelost komt opnieuw beschikbaar voor nieuwe aanvragen.

Rob van Eijck licht toe waarom het fonds wat hem betreft interessant is: “Het lage rentepercentage van 1 procent en de mogelijkheid van een aflossingsvrije periode maken het interessant. Daarnaast vragen we geen onderpand en zijn altijd achtergesteld aan de cofinancier. Door de gunstige voorwaarden worden IDL-leningen gezien als staatssteun. Vandaar dat er ook een gedegen verduurzaming aan is gekoppeld, zodat het geoorloofde steun wordt. We werken intensief samen met banken zoals Rabobank en ABN AMRO. Voor banken zijn wij een welkome aanvulling, mede omdat onze aanvragen worden beoordeeld door een deskundige commissie van negen experts. Een positieve beoordeling betekent vrijwel altijd dat de banken ook meedoen.”