Nationale ombudsman Reiner van Zutphen oordeelt dat de overheid onbetrouwbaar was voor boeren, zo bericht de NOS. Op basis van gesprekken met 32 gangbare en biologische boeren komt Van Zutphen tot deze conclusie. De gesprekken vonden plaats vanaf 2019. Daarnaast sprak de Ombudsman met belangenorganisaties, Natuurmonumenten, wetenschappers en andere deskundigen (o.a van Rabobank) tussen november 2025 en mei 2026,voordat de stikstofplannen werden gepresenteerd. Wisselende regels, tegenstrijdig beleid en onduidelijke besluiten leidden tot onzekerheid bij boeren. Dat had ook effect op de gezinnen van boeren. Van Zutphen: “Boeren hebben geleden onder het handelen van de overheid en de onzekerheid over de toekomst. Ze kunnen alleen verder als de overheid erkent wat er mis is gegaan en welke gevolgen dat heeft gehad.”
Veranderende regels over stikstof, mest, natuur, water en dierenwelzijn hadden flinke impact op boeren. Daarbij nam de overheid te weinig regie, was de overheid onvoldoende betrouwbaar en transparant. Boeren dragen zelf ook bij aan de onzekerheid, zo vindt Van Zutphen. “Enerzijds worden zij dagelijks geconfronteerd met veranderlijk beleid en wet- en regelgeving. Anderzijds lobbyt de sector actief bij de politiek. Hierdoor dragen boeren op sommige momenten zelf bij aan de veranderlijkheid, terwijl diezelfde veranderlijkheid het dagelijks reilen en zeilen van hun boerenbedrijf niet makkelijker maakt.”
Reinier van Zutphen adviseert om lange termijndoelen te stellen en daaraan vast te houden. De minister van LVVN moet daarnaast regie nemen en zorgen dat regels en plannen van verschillende overheden beter op elkaar aansluiten. Ook moeten overheden de kennis en ervaring van boeren beter benutten. Minister Van Essen kan zich voorstellen dat boeren en tuinders zich niet gezien voelen. Te vaak werden voorstellen veranderd. Hij wil de aanbevelingen van de Ombudsman dan ook overnemen: “Agrarische ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn. Daarom zijn we gisteren met een wet en programma gekomen om de stikstofproblematiek aan te pakken waar dit land al te lang mee kampt.”