Het kabinet heeft vandaag een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. In het voorstel zijn de huidige stikstofdoelen voor landbouw, industrie en mobiliteit vervangen door emissiedoelen. Ook stelt het kabinet een ontwerpprogramma vast met maatregelen om de gestelde doelen te halen. De doelen moeten in 2035 gehaald zijn. Begin 2028 volgt een eerste meting. Het kabinet zal ingrijpen als de tussenresultaten niet aansluiten op de doelen. Het eerder benoemde doel van 42 tot 46 procent minder uitstoot in de landbouw en 50 procent in de mobiliteit en de industrie, wordt via deze wet vastgelegd.
De aanpak is een verdere uitwerking van de plannen die eind juni werden gepresenteerd. De maatregelen draaien niet alleen om stikstof maar beogen ook verdroging tegen te gaan, de waterkwaliteit te verbeteren en versnippering van natuur te voorkomen. De maatregelen moeten aansluiten op de specifieke uitdagingen per gebied. Provincies krijgen ruimte om zelf plannen voor de zones rond kwetsbare natuurgebieden op te stellen. Uiterlijk in september 2028 moeten zij met plannen voor deze zones komen. Als het provincies niet lukt om met een gebiedseigen plan te komen binnen de vastgestelde doelen, dan gelden de rijksregels: een grondgebondenheidsnorm van 1,5 GVE/ha op gebiedsniveau, een stikstofnorm van 170 kg stikstof per hectare per jaar en regels voor het gebruik van gewasbescherming. De minister kan besluiten bepaalde regels niet toe te passen als dit in bepaalde gebieden niet nodig blijkt.
Er komt een subsidieregeling Extensieve Landbouw in Zones (ELZ) om de omslag van de landbouw in de zones te ondersteunen. Ook komt er een nieuwe verplaatsingsregeling, persoonlijke ondersteuning door zaakbegeleiders en meerdere openstellingen van de vrijwillige beëindigingsregeling voor boeren die willen stoppen. Hier wil het kabinet meer dan 9 miljard euro beschikbaar stellen. Het kabinet streeft ernaar uiterlijk op 1 juli 2027 een juridisch houdbare rekenkundige ondergrens in te voeren om vergunningverlening vlot te trekken. Veel PAS-melders zouden hier ook mee geholpen zijn. Verder is het van belang dat dat regels en beheersmaatregelen komen om regionale toename van stikstofneerslag te voorkomen.
Het borgingsmechanisme en het plan om een dashboard te ontwikkelen zijn verder uitgewerkt. Het dashboard moet inzicht geven in de gerealiseerde reductie, de verwachte effecten van maatregelen en de nog te behalen opgave. Zo kan gevolgd worden of de aanpak werkt. Over de invulling van grondgebondenheid overlegt het kabinet de komende drie maanden met de agrarische partijen. Daarna brengt het kabinet een wetsvoorstel in consultatie. Voor PAS-melders en interimmers werkt het kabinet ook aan routes voor juridisch houdbare maatregelen, zoals passende maatregelen en het hedendaags referentiemoment. Begin 2027 wordt duidelijk rond welke Natura 2000-gebieden zones komen.