Categorie: Geen categorie

De provincie Utrecht stelt de inwerkingtreding van mestbeperkende maatregelen binnen en rond Natura 2000-gebieden (250 meter) uit. Voor zowel de provincie als de agrarische sector blijkt de invoerdatum van 1 januari 2027 niet haalbaar. Deze verschuift nu naar 1 januari 2029. Voor de provinciale organisatie betekent de invoering dat zorgvuldig naar compensatiemaatregelen en maatwerkoplossingen moet worden gekeken. Boeren moeten oplossingen vinden voor mestafvoer en zich instellen op mogelijk lagere opbrengsten.

Hoewel het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) nog formeel moet worden vastgesteld door Provinciale Staten als onderdeel van de gewijzigde Omgevingsvisie, is deze verschuiving alvast gemeld. De Omgevingsvisie zal naar verwachting in november 2026 worden vastgesteld.

Naar aanleiding van een melkkoe met antistoffen tegen het hoogpathogene vogelgriepvirus (HPAI) is vervolgonderzoek verricht op advies van het Responsteam-Zoönosen (RT-Z). Op het betreffende melkveebedrijf in Friesland hebben de NVWA en de GGD bloed- en melkmonsters genomen bij alle koeien. Daarbij werd geen HPAI-virus aangetroffen. Wel werden HPAI-antistoffen aangetroffen bij bijna de helft van de melkkoeien. Ook bij de melkveehouder en zijn gezin en de dierenarts werden geen HPAI-virus aangetroffen.

Vervolgens is retrospectief virusonderzoek uitgevoerd op tankmelkmonsters van het bedrijf. Op bloedmonsters van koeien van andere melkveebedrijven is eveneens retrospectief onderzoek uitgevoerd om eventuele besmettingen op te sporen. In geen van de monsters is echter het HPAI-virus aangetroffen. Het RT-Z concludeert dan ook dat de besmetting in Friesland een incident te zijn geweest. Na de zomer komt een Deskundigenberaad-Zoönosen bijeen waarin wordt besproken over de huidige monitoring en of deze voldoende is.

Melkveehouders worden geadviseerd contact op te nemen met hun dierenarts en passende hygiënemaatregelen te nemen als meerdere melkkoeien een combinatie van de volgende ziekteverschijnselen vertonen: plotselinge daling in de melkproductie, dikke verkleurde melk, koorts en/of verlies van eetlust. Meer informatie voor melkveehouders is te vinden op de website van de Rijksoverheid. Verder geldt een meldplicht voor positieve laboratoriumuitslagen van HPAI bij zoogdieren, waaronder melkkoeien. Ook is er een draaiboek voor HPAI bij melkkoeien, waarin staat beschreven welke maatregelen genomen kunnen worden als vogelgriep bij melkkoeien wordt gevonden.

Circa 160 grutto-eieren, afkomstig uit Friesland, worden uitgebroed in Avifauna om daarna als kuikens te worden uitgezet. De eieren zijn door vogelwachters van de Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) verzameld op plaatsen waar de kans op broedsucces klein is, zo meldt Omrop Fryslân. De eerste 50 kuikens zijn inmiddels terug in Friesland. Uiteindelijk komen de vogels allemaal terug naar Friesland, waar ze heel belangrijk kunnen zijn voor het behoud van de grutto. Deze proef is onderdeel van een vijfjarig onderzoek naar het overleven van gruttokuikens. Beschikbaarheid van voedsel is van invloed op het overleven van kuikens maar dit geldt ook voor de aanwezigheid van predatoren. Hoe meer een kuiken in beweging is om voedsel te zoeken, des te groter wordt de kans dat een kuiken wordt opgegeten. Met dit onderzoek wil onderzoekscentrum Birdeyes beter zicht krijgen op wat kuiken daadwerkelijk eten. Dat is in het wild moeilijk, dus worden de kuikens in Fryslân in speciale weides losgelaten, waarvan de insectenstand in kaart is gebracht. Hekken en toezicht moeten predatie voorkomen.

Wetterskip Fryslân maakt zich zorgen over de opmars van invasieve exoten, meldt Omrop Fryslân. De planten verspreiden zich snel, zijn schadelijk voor de natuur en biodiversiteit maar leveren vooral zorgen op met het oog op de waterhuishouding. Ze vervuilen het buitenwater en zorgen voor verstoppingen in watergangen, waardoor het water in feite verstikt. Als het buitenwater opwarmt versnelt ook de groei van de invasieve exoten. Vanaf 10 graden begint bijvoorbeeld de waternavel sterk te groeien. Het waterschap roept daarom boeren en inwoners op waternavel te verwijderen omdat het waterschap het zelf niet afdoende voor elkaar krijgt deze planten te bestrijden. Zo had het waterschap in 2021 weken nodig om de rivier De Lende (in het zuiden van de provincie) te verwijderen.

Het kabinet wil nog voor de zomer bindende afspraken maken met boeren, tuinders en natuurorganisaties over vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De NOS bericht dat er een stevige reductie moet worden gerealiseerd vanaf 2027. Hoewel het gebruik van bestrijdingsmiddelen is gedaald, belanden er nog steeds te veel middelen in de natuur, het water en voedsel. Ook de gebruikers van de middelen (boeren, tuinders) en omwonenden lopen gezondheidsrisico’s. Staatssecretaris Erkens hoopt met afspraken de polarisatie tussen ondernemers en omwonenden te verminderen. Ook gemeenten zoeken naar houvast hoe om te gaan met regelgeving en vraagstukken op lokale schaal.

De afspraken moeten worden vastgelegd in een convenant waarmee boeren, tuinders en gemeenten en ‘Europa’ snel duidelijkheid krijgen over de richting die wordt gevolgd.

Op woensdag 27 mei (10.00-15.00 uur) organiseert VKON de workshop ‘Kruiden voeren voor melkvee’ met Hubert Cremer, expert op het gebied van kruiden. In de workshop komen diverse onderwerpen aan bod zoals de opname van voedingsstoffen door koeien, de waarde van kruiden in het rantsoen en de effecten op diergezondheid. De workshop wordt georganiseerd in het kader van het programma ‘Op eigen wijze’ en vindt plaats op melkveebedrijf Het Hengelman in De Lutte (Twente). Het bijwonen van de workshop is kosteloos. Aanmelden kan via deze link.

In de agenda vindt u diverse evenementen die interessant zijn voor biologische melkveehouders. Hebt u zelf suggesties voor de agenda, mail deze dan naar secretariaat@denatuurweide.nl.

De dagverse zuivel onder het Plus huismerk is niet meer standaard biologisch, meldt Boerderij. Plus biedt nu ook zuivel aan onder het huismerk met het On the way to PlanetProof aan. Vijf jaar geleden maakte Plus de stap naar biologisch voor het huismerk melk en karnemelk. De verwachting was dat andere supermarkten ook de switch naar meer biologisch zouden maken. Nu dit echter niet of beperkt is gebeurd, vindt Plus dat zij daarmee niet meer marktconform is. De nieuwe Plus-topman Aart van Haaren heeft eind vorig aangegeven duurzaamheid niet meer als onderscheidend aspect te zien omdat ook andere supermarkten duurzaamheid hebben omarmd. Ook de fusie met Coop leverde financiële tegenvallers op.

De Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) laat via Omrop Fryslân een noodkreet horen over de de sterfte onder kuikens van weidevolgels. Door de droogte is de bodem hard en daardoor kunnen dieper zittende wormen en larven niet naar boven worden gehaald door bijvoorbeeld grutto’s en tureluurs. Het BFVW zegt veel meldingen binnen te krijgen over kuikens die als binnen enkele dagen overlijden. Ook zwaluwen ondervinden hinder van de droogte. Zij vinden momenteel niet veel modder voor nesten. Daarnaast is er weinig drinkwater voor tuinvogels. De droogte is ook slecht voor het op gang komen van het insectenleven. Het BFVW roept op om greppels vol te laten lopen en het slootwaterpeil te verhogen.

De subsidieregeling gericht op het uitvoeren van pilots rond agrarisch natuurbeheer is afgelopen week opengesteld. Tot 3 juni kunnen samenwerkingsverbanden van boeren en collectieven een subsidie aanvragen tussen 1 miljoen en 5 miljoen euro indienen om het agrarisch natuurbeheer versneld uit te breiden en effectiever te maken. De regeling kent twee categorieën:
– Zwaar agrarisch natuurbeheer in prioritaire gebieden
– Ontwikkeling van nieuwe maatregelen en instrumenten
De prioritaire gebieden omvatten o.a. veenweidegebieden, Natura 2000-gebieden, leefgebieden van doelsoorten zoals de grutto, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden. Nieuwe maatregelen en instrumenten worden in de praktijk getest, zodat duidelijk wordt wat werkt op bedrijfs- en gebiedsniveau. Vervolgens kunnen deze lessen worden verwerkt in toekomstige regelingen, zoals het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Samenwerkingsverbanden van boeren en collectieven worden geadviseerd om ook een onderzoeks- of kennisorganisatie te betrekken in het project.

Voorbeelden van proefprojecten waarvoor subsidie kan worden aangevraagd zijn:
– ontwikkeling van keurmerken voor weidevogel- of akkervogelbedrijven.
– ontwikkeling van of onderzoek naar maatregelen die helpen bij gesloten kringlopen (hergebruiken van materialen/stoffen zonder afval en grondstoffen die verloren gaan).
– het uitvoeren van maatregelen volgens de adviezen uit de Ecologische Evaluatie van het ANLb.
– het ontwikkelen van andere vormen van agrarisch natuurbeheer die grote veranderingen vragen van bedrijven (dit kan betekenen dat bedrijven inkomsten verliezen).

In het eerste kwartaal van 2026 is de prijs voor grasland gedaald (-6,4%) nadat de grondprijs in het voorgaande kwartaal nog fors was gestegen (+17,7%). Dat meldt Nieuwe Oogst op basis van cijfers van het Kadaster en Wageningen Social & Economic Research (WSER). De gemiddelde prijsdaling voor grasland  was daarmee sterker dan bij bouwland, waarvan de prijs in het eerste kwartaal daalde met 0,6%. De gemiddelde graslandprijs lag op 88.800 euro per hectare. Over heel 2025 lag die prijs op 86.400 euro.

In het eerste kwartaal werd minder grond verhandeld dan in hetzelfde kwartaal van 2025 (-4,5%). In het noorden en de polders van Flevoland wordt er minder in landbouwgrond verhandeld dan in Zuid- en Oost-Nederland.